Nikaragua hükümeti, Orta Amerika Parlamentosu'ndan (Parlacen) çekilme kararı aldığını açıkladı. Daniel Ortega liderliğindeki yönetim, bölgesel parlamentodan ayrılma sürecini başlattı. Karar, ülkenin insan hakları ihlalleri nedeniyle Latin Amerika'da giderek artan izolasyonunun son halkası olarak değerlendiriliyor. Orta Amerika Parlamentosu, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragua, Kosta Rika, Panama ve Dominik Cumhuriyeti'nden oluşan bölgesel bir danışma organı. Nikaragua'nın çekilmesi, bölgesel işbirliği mekanizmalarının zayıflamasına işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Nikaragua'da 2018'de başlayan protestoların ardından hükümete yönelik eleştiriler artmıştı. Ortega yönetimi, muhalifleri sindirmekle, basın özgürlüğünü kısıtlamakla ve sivil toplum kuruluşlarını kapatmakla suçlanıyor. 2021 seçimlerinde Ortega dördüncü kez başkan seçildi; ancak seçimlere gölge düştüğü ve muhalefetin sistematik olarak engellendiği uluslararası gözlemciler tarafından rapor edildi. ABD ve Avrupa Birliği, Nikaragua yönetimine yaptırımlar uyguladı. Ülke, 2022'de Amerikan Devletleri Örgütü'nden (OAS) ihraç edilmişti. Son olarak Nikaragua, Parlacen'den ayrılma kararı alarak bölgesel kurumlardan uzaklaşma politikasını sürdürdü. Hükümet, Parlacen'in 'ülkenin iç işlerine karıştığını' ve 'emperyalist bir araç' olduğunu öne sürüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nikaragua'nın çekilme kararı, Latin Amerika'da sol popülist rejimlerin bölgesel entegrasyon projelerinden uzaklaşmasının bir örneği. Venezuela, Bolivya ve Küba gibi ülkeler de benzer şekilde bölgesel kurumlarla gerilim yaşıyor. Orta Amerika Parlamentosu, 1991'de imzalanan bir anlaşmayla kuruldu ve bölgesel diyaloğu teşvik etmeyi amaçlıyor. Ancak son yıllarda etkinliği sorgulanıyor. Nikaragua'nın ayrılması, parlamentonun meşruiyetini daha da zayıflatabilir. Ayrıca Çin ile yakınlaşan Nikaragua, Tayvan ile ilişkilerini kesmiş ve Peking'e yönelmişti. Bu eksende, Nikaragua'nın Batı yanlısı bölgesel yapılardan uzaklaşarak Çin ve Rusya ile ittifak arayışında olduğu yorumları yapılıyor. ABD'nin arka bahçesi olarak görülen Orta Amerika'da Çin'in nüfuz kazanması, Washington için stratejik bir endişe kaynağı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nikaragua'nın Parlacen'den çekilmesi, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, Latin Amerika'daki jeopolitik kaymalar küresel dengeleri etkiliyor. Türkiye, son yıllarda Latin Amerika'da açılım politikası izliyor; bölge ülkeleriyle ticari ve diplomatik ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor. Nikaragua ile Türkiye arasında 2020'de imzalanan ticaret anlaşması bulunuyor. Öte yandan, Çin'in bölgedeki artan etkisi, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu yükselen güçler için yeni fırsatlar ve rekabet alanları yaratıyor. Türkiye, Latin Amerika'da çok taraflı kurumlarla işbirliğini sürdürürken, bölgesel kutuplaşmadan kaçınma politikası izliyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgeye yönelik çok yönlü diplomasisinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
