New York, Amerika Birleşik Devletleri'nde büyük ölçekli veri merkezlerine geçici yasak getiren ilk eyalet olma yolunda ilerliyor. Eyalet Senatosu'nda Perşembe günü kabul edilen yasa tasarısı, 20 megavattan (MW) büyük "hiperscale" veri merkezlerinin inşasına iki yıl süreyle moratoryum uygulanmasını öngörüyor. Tasarının arkasındaki isim olan eyalet senatörü Kristen Gonzalez, bu adımın enerji tüketimi ve çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
New York eyalet meclisinde onaylanan Yasa Tasarısı S8356, eyaletteki büyük veri merkezlerinin enerji kullanımı ve sera gazı emisyonlarına ilişkin kapsamlı bir çevresel etki değerlendirmesi yapılana kadar yeni tesislerin inşasını durdurmayı hedefliyor. Tasarı, özellikle yapay zeka, bulut bilişim ve kripto para madenciliği gibi alanlarda hızla artan enerji talebine dikkat çekiyor.
Senatör Gonzalez, "Kaynaklarımızı korumak ile teknolojik ilerleme arasında bir denge kurmak zorundayız. Feda etmemeliyiz" ifadelerini kullandı. Tasarı, veri merkezi şirketlerinin yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji verimliliği konusunda daha şeffaf olmasını da zorunlu kılıyor. New York, 2023 itibarıyla yaklaşık 300 MW veri merkezi kapasitesine sahip ve bu rakamın önümüzdeki beş yılda üç katına çıkması bekleniyor.
Bölgesel veya küresel boyut
New York'un bu hamlesi, diğer eyaletler ve ülkeler için de emsal teşkil edebilir. ABD genelinde veri merkezlerinin enerji tüketimi, 2022'de toplam elektrik üretiminin yaklaşık %2'sini oluştururken, 2030'a kadar bu oranın %9'a çıkması öngörülüyor. Küresel ölçekte ise veri merkezleri, dünya elektrik tüketiminin %1-2'sini karşılıyor ve bu oranın 2025'e kadar %3-5'e yükselmesi bekleniyor.
Avrupa Birliği, 2020'de veri merkezlerinin karbon nötr olması için hedefler belirlerken, Singapur da 2019'dan 2022'ye kadar yeni veri merkezi inşasına moratoryum getirmişti. Ancak New York, ABD'de bu tür bir yasağı uygulayan ilk eyalet olma özelliğini taşıyor. Tasarının eyalet meclisinden geçmesinin ardından Vali Kathy Hochul'un imzasına sunulması bekleniyor. Vali'nin tasarıyı veto edip etmeyeceği ise merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin veri merkezi yatırımları son yıllarda hız kazanmış durumda. İstanbul, Ankara ve Kocaeli'de bulunan veri merkezlerinin toplam kapasitesi 100 MW'ı aşmış durumda. New York'taki bu gelişme, Türkiye'de de benzer düzenlemelerin önünü açabilir. Özellikle enerji ithalatına bağımlı bir ülke olarak, veri merkezlerinin enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanımı konusunda teşvik veya yaptırımlar gündeme gelebilir. Ayrıca, küresel teknoloji şirketlerinin Türkiye'de yeni veri merkezleri kurma planları, bu tür düzenlemelerden etkilenebilir. Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri ile enerji tasarrufu politikaları arasında bir denge kurması gerekecektir.
