Eski ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında geçen telefon görüşmesinde, Netanyahu'nun Beyrut'u yeniden bombalama tehdidine Trump'ın bağırarak ve küfür ederek tepki gösterdiği bildirildi. Axios haber sitesinin aktardığına göre, gerilimli görüşme, İran'ın İsrail'in Lübnan harekâtı nedeniyle ABD ile nükleer müzakereleri askıya alacağını duyurmasının ardından gerçekleşti. Görüşmede Trump, Netanyahu'ya "Beyrut'u vurursan seni desteklemem" diyerek çıkıştı. Netanyahu ise İran'ın tehditlerine karşı sert bir yanıt verilmesi gerektiğini savundu.
Gerilimin arka planı
İsrail, geçtiğimiz haftalarda Lübnan'ın başkenti Beyrut'a düzenlediği hava saldırılarında Hizbullah hedeflerini vurdu. Bu saldırılar, İran destekli Hizbullah'ın İsrail'e yönelik roket saldırılarına misilleme olarak gerçekleştirilmişti. Ancak uluslararası toplum, sivil kayıpların artmasından endişe duyuyor. Trump'ın başkanlık döneminde İsrail'e verdiği güçlü destekle bilinen bir lider olarak, bu kez Netanyahu'yu sakinleştirmeye çalışması dikkat çekiyor. Görüşmede Trump, daha büyük bir bölgesel savaş riskine karşı uyarıda bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut
İran'ın nükleer müzakereleri askıya alması, ABD ve Batı ülkeleriyle ilişkilerde yeni bir kırılma noktası yarattı. Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını "savaş provokasyonu" olarak nitelendiriyor. Öte yandan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, çatışmanın yayılmasından endişe ediyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, taraflara itidal çağrısı yaparken, Kremlin de bölgede gerilimin azaltılması için devreye girmeye çalışıyor. BM Güvenlik Konseyi ise acil toplantı kararı aldı. Trump'ın çıkışı, özellikle İsrail iç siyasetinde Netanyahu'ya yönelik eleştirileri artırabilir; zira aşırı sağcı koalisyon ortakları Beyrut operasyonunun devamını isterken, ordu yetkilileri savaş yorgunluğuna dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Lübnan hattındaki bu gerilimi yakından izliyor. Ankara, Hizbullah ile doğrudan bir bağlantısı olmamakla birlikte, Lübnan'daki istikrarsızlığın Suriye ve Doğu Akdeniz'e yansımalarından endişe duyuyor. Ayrıca, İran'la nükleer müzakerelerin askıya alınması, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve komşularıyla ilişkileri açısından risk oluşturuyor. Trump'ın İsrail'i sakinleştirme çabası, Türkiye'nin bölgede denge politikası izlemesini kolaylaştırsa da, uzun vadede ABD'nin Ortadoğu'daki angajmanının azalması Ankara'yı daha aktif bir rol oynamaya zorlayabilir.
