İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarını tedarik etmesinin bölgedeki güç dengesini olumsuz etkileyeceğini söyledi. Middle East Eye'ın aktardığına göre Netanyahu, ABD'nin bu adımının İsrail'in hava üstünlüğünü tehdit edebileceğini belirtti. İsrail, ABD yönetimine Türkiye ile F-35 konusundaki endişelerini iletti. ABD, Türkiye'yi F-35 programından çıkardıktan sonra yeniden dahil etme olasılığını değerlendiriyor.
Gelişmenin arka planı
Türkiye, 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle ABD tarafından F-35 programından çıkarılmıştı. ABD, S-400'lerin NATO sistemleriyle uyumlu olmadığını ve F-35'in gizlilik özelliklerini tehlikeye atabileceğini savunuyordu. Ankara ise bu kararın haksız olduğunu ve Müttefik güvenliğine katkıda bulunma iradesini sürdürdüğünü vurguluyor. Son dönemde ABD'de Türkiye'ye F-35 satışının yeniden gündeme geldiği haberleri çıktı. Kongre'deki bazı üyeler, Türkiye'nin NATO'daki rolü ve bölgesel istikrar için bu adımın atılması gerektiğini savunuyor. Ancak Netanyahu, bu konuda ABD'ye çağrıda bulunarak İsrail'in güvenlik çıkarlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Bölgesel ve küresel boyut
F-35, beşinci nesil bir savaş uçağı ve dünyanın en gelişmiş savaş uçakları arasında yer alıyor. İsrail, bölgedeki hava üstünlüğünü korumak için F-35'e büyük önem veriyor. Netanyahu'nun endişesi, Türkiye'nin F-35'e sahip olmasının İsrail'in askeri avantajını azaltacağı yönünde. Ancak Türkiye, halihazırda yerli üretim savaş uçağı KAAN ve diğer projelerle hava gücünü geliştirmeye çalışıyor. Bölgesel dengeler açısından, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Libya gibi kriz bölgelerinde iki ülke arasında rekabet sürüyor. ABD'nin kararı, sadece Türkiye-İsrail ilişkilerini değil, aynı zamanda NATO'nun doğu kanadı ve Rusya'nın etkisi bağlamında da kritik öneme sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hava kuvvetlerini modernize etme çabalarında önemli bir dönemeci işaret ediyor. F-35'in yeniden tedarik edilmesi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu güçlendirebilir ve Rusya'ya bağımlılığı azaltabilir. Ancak İsrail'in itirazı ve ABD Kongresi'ndeki Türkiye karşıtı lobi, süreci zorlaştırabilir. Türkiye, yerli savaş uçağı KAAN ve SİHA'lar gibi alternatiflerle hava gücünü çeşitlendiriyor olsa da, F-35'in yetenekleri özellikle hava savunma ve taarruz kapasitesinde önemli bir boşluğu dolduracaktır. ABD'nin alacağı karar, Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği ve bölgesel güç dengesinde belirleyici olacak.
