İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Husilerin oluşturduğu güvenlik tehdidini kullanarak Suudi Arabistan ile gizli normalleşme müzakerelerini hızlandırmaya çalışıyor. Riyad'ın istihbarat desteğine olan ihtiyacını fırsata çevirmek isteyen Netanyahu, Ekim ayında yapılacak seçimler öncesinde dış politika başarısı elde etmeyi hedefliyor.
Gizli diplomasi ve bölgesel güvenlik dinamikleri
İsrail ve Suudi Arabistan arasında yıllardır süren gizli temaslar, son dönemde Husilerin artan saldırıları ve İran'ın bölgesel etkisine karşı ortak güvenlik endişeleri etrafında yoğunlaşmış durumda. Suudi Arabistan, Yemen'deki Husilerin insansız hava araçları ve balistik füze saldırılarına karşı savunma sistemlerini güçlendirmek için İsrail'in istihbarat kabiliyetlerine ihtiyaç duyuyor. Netanyahu yönetimi, bu ihtiyacı diplamatik bir koz olarak kullanarak normalleşme sürecini hızlandırmayı amaçlıyor.
İsrail'in istihbarat servislerinin Husilere yönelik operasyonlarda sağladığı destek, Suudi yetkililerin radar ve füze savunma sistemlerini daha etkin kullanmalarına olanak tanıyor. Bu durum, Riyad'ın İsrail ile olan güvenlik işbirliğini derinleştirmesine kapı aralıyor. Ancak Suudi Arabistan, Filistin meselesi ve İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetleri konusundaki hassasiyetleri nedeniyle açık bir normalleşme adımı atmaktan çekiniyor.
Seçim öncesi siyasi hesaplar
Netanyahu, Ekim seçimleri öncesinde kamuoyuna sunabileceği somut bir dış politika başarısı arıyor. Suudi Arabistan ile normalleşme, İsrail kamuoyunda önemli bir prestij göstergesi olarak görülüyor. Netanyahu, bu süreci gizli tutarak hem seçim öncesi siyasi avantaj sağlamayı hem de olası bir başarısızlık durumunda siyasi maliyetten kaçınmayı hedefliyor.
ABD'nin de bu süreci desteklediği biliniyor. Washington, İsrail-Suudi normalleşmesini Ortadoğu'da istikrarın anahtarı olarak görüyor ve bu yönde diplomatik çaba harcıyor. Ancak Suudi Arabistan, normalleşme karşılığında ABD'den güvenlik garantileri ve sivil nükleer teknoloji transferi gibi taleplerde bulunuyor. Bu taleplerin karşılanması, sürecin önündeki en büyük engel olarak duruyor.
Husilerin tehdidi ve İran faktörü
Husiler, son aylarda Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırmış durumda. Bu saldırılar, Riyad'ın güvenlik endişelerini derinleştirirken İsrail ile işbirliğini kaçınılmaz hale getiriyor. İran'ın Husilere verdiği destek, Suudi Arabistan'ın bölgesel güvenlik mimarisinde İsrail'e daha fazla yakınlaşmasına neden oluyor. Netanyahu hükümeti, bu durumu kullanarak İran karşıtı bir ittifakın parçası olarak Suudi Arabistan'ı yanına çekmeye çalışıyor.
Uzmanlar, Netanyahu'nun Husilere karşı istihbarat paylaşımını artırarak Riyad'ın güvenini kazanmayı ve normalleşme yolunda somut adımlar atmayı planladığını belirtiyor. Ancak Suudi Arabistan'ın Filistin meselesindeki tutumu ve İsrail'in Batı Şeria'daki politikaları, sürecin önündeki en büyük siyasi engeller olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki gizli normalleşme süreci, Türkiye'nin bölgesel dengelerdeki konumunu doğrudan etkiliyor. Türkiye, Filistin meselesine verdiği önem ve İsrail ile yaşadığı siyasi gerilim nedeniyle bu sürece temkinli yaklaşıyor. Suudi Arabistan'ın İsrail ile güvenlik işbirliğini derinleştirmesi, Türkiye'nin Körfez'deki stratejik ortaklıklarını ve İran ile yürüttüğü diyalog sürecini zorlaştırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı ve istihbarat paylaşımı açısından Suudi Arabistan ile olan ilişkileri, bu normalleşme sürecinden olumsuz etkilenebilir. Ankara, bölgesel istikrarı korumak için diplomatik kanalları açık tutmaya devam edecektir.
