İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile gizli bir görüşme gerçekleştirmek üzere Abu Dabi'yi ziyaret ettiği iddia edildi. İsrail basınında yer alan haberlere göre, ziyaret büyük bir gizlilik içinde gerçekleşti ve görüşmenin içeriğine dair resmi bir açıklama yapılmadı. BAE yetkilileri ise iddialara henüz yanıt vermedi. Bu haber, İsrail ile BAE arasında 2020'de imzalanan İbrahim Anlaşmaları sonrası ilişkilerin geldiği noktayı göstermesi açısından dikkat çekici.
İbrahim Anlaşmaları Sonrası İlişkilerin Arka Planı
İsrail ile BAE arasındaki ilişkiler, 15 Eylül 2020'de imzalanan İbrahim Anlaşmaları ile resmi bir çerçeveye kavuştu. Bu anlaşma, BAE'nin İsrail'i tanıyan ilk Körfez ülkesi olmasını sağladı. O tarihten bu yana iki ülke arasında ekonomik, teknolojik ve güvenlik alanlarında hızla gelişen iş birlikleri dikkat çekiyor. Karşılıklı büyükelçilikler açıldı, doğrudan uçuşlar başlatıldı ve birçok ikili anlaşma imzalandı. Ancak Netanyahu'nun Abu Dabi ziyareti, Filistin meselesi ve bölgesel gerilimler nedeniyle hassas bir dönemde gerçekleşmiş olabilir.
İsrail basınındaki haberlere göre, Netanyahu'nun ziyareti sırasında İran'ın nükleer programı, bölgesel güvenlik ve ekonomik iş birliği konularının ele alındığı tahmin ediliyor. Görüşmenin zamanlaması, İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonlarının uluslararası kamuoyunda tartışıldığı bir döneme denk geliyor. BAE'nin resmi açıklama yapmaması, diplomatik dengeleri koruma çabası olarak yorumlanıyor.
Netanyahu'nun yurt dışı ziyaretleri genellikle istihbarat ve güvenlik gerekçeleriyle gizli tutuluyor. İsrail Başbakanlığı'ndan da konuya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi. BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed ise son dönemde bölgesel arabuluculuk çabalarıyla öne çıkıyor. Mısır ve Katar ile birlikte Gazze'de ateşkes müzakerelerinde aktif rol oynuyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İsrail-BAE ilişkileri, Orta Doğu'da değişen ittifak yapılarının bir göstergesi. İbrahim Anlaşmaları, Arap-İsrail çatışmasında yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Suudi Arabistan'ın da benzer bir normalleşme adımı atıp atmayacağı uzun süredir tartışılıyor. Netanyahu'nun Abu Dabi ziyareti, bu süreçte BAE'nin stratejik konumunu pekiştiriyor.
Öte yandan, İran'ın bölgedeki etkisine karşı İsrail ve Körfez ülkeleri arasında gayri resmi bir ittifak oluştuğu biliniyor. Bu görüşme, söz konusu iş birliğinin derinleştiği şeklinde yorumlanabilir. Ancak Filistin yanlısı kamuoyu baskısı, BAE'nin İsrail ile ilişkilerini açıkça sergilemesini zorlaştırıyor.
Uluslararası arenada ise ABD'nin İbrahim Anlaşmaları'nı desteklemesi, bölgesel istikrar açısından önemli görülüyor. Joe Biden yönetimi, Suudi Arabistan ile İsrail arasında normalleşme için çaba sarf ediyor. Netanyahu'nun BAE ziyareti, bu çabaların bir parçası olarak değerlendirilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-BAE yakınlaşması, Türkiye'nin bölgesel dengelerdeki konumunu doğrudan etkiliyor. Türkiye, İbrahim Anlaşmaları'nı eleştirmiş ve Filistin davasına verdiği desteği sürdürmüştü. Ancak son yıllarda Türkiye de BAE ve İsrail ile ilişkilerini normalleştirme yoluna gitti. Netanyahu'nun Abu Dabi ziyareti, Türkiye'nin enerji ve ticaret hatlarında alternatif arayışlarını hızlandırabilir. Doğu Akdeniz'deki denklemde Türkiye'nin pozisyonunu koruması için bölgesel müttefikleriyle diyaloğu güçlendirmesi kritik. Ayrıca, Körfez sermayesinin Türkiye'ye yönelik yatırımları, bu tür gizli diplomasi trafiğinden etkilenebilir.
