İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, uzun süredir üzerinde spekülasyon yapılan bir iddiayı doğrulayarak, Gazze Şeridi'nde faaliyet gösteren suç ailelerine ve aşiretlere, Hamas'a karşı savaşmaları amacıyla silah ve mali destek sağlandığını itiraf etti. Netanyahu'nun bu açıklaması, İsrail'in Gazze politikasında karanlık bir sayfayı aralarken, bölgede güç dengelerinin yeniden şekilleneceğine işaret ediyor. İsrail medyasına yansıyan itiraf, Tel Aviv yönetiminin Hamas'ı zayıflatmak için terör örgütü olarak kabul edilen gruplarla bile iş birliği yapabileceğini gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Netanyahu, haftalık kabine toplantısında yaptığı konuşmada, "Hamas'ı zayıflatmak için çeşitli yöntemler denedik. Bunlardan biri de, yerel aşiretler ve suç örgütleriyle temas kurarak onları Hamas'a karşı kullanmaktı. Onlara silah ve para sağladık. Bu strateji bazı noktalarda işe yaradı, ancak kontrol edilemez hale geldi" ifadelerini kullandı. Netanyahu'nun bu sözleri, İsrail'in Gazze'de "böl ve yönet" taktiğini uyguladığının en somut kanıtı olarak yorumlanıyor. Uzun süredir Gazze'deki aşiretlerin silahlandırıldığı yönünde istihbarat raporları bulunuyordu, ancak bu ilk kez en üst düzeyden doğrulanmış oldu.
Gazze'deki aşiret yapılanmaları, özellikle 2007'de Hamas'ın bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden bu yana marjinalleşmişti. Ancak son yıllarda İsrail'in desteğiyle yeniden güç kazandılar. Netanyahu'nun itirafı, bu grupların Hamas'a karşı bir iç savaş çıkarmakta kullanıldığını ortaya koyuyor. İsrail istihbaratının, aşiret reislerine düzenli ödemeler yaptığı ve silah sevkiyatını organize ettiği belirtiliyor. Bazı kaynaklara göre, bu gruplar Gazze'deki suç şebekeleriyle de bağlantılı olup, insan kaçakçılığı ve kaçakçılık gibi yasa dışı faaliyetler yürütüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Netanyahu'nun bu açıklaması, sadece İsrail iç siyasetinde değil, uluslararası camiada da büyük yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, bu tür bir stratejinin Gazze'deki sivil halkı daha da kırılgan hale getireceğini ve çatışmaları tırmandıracağını belirtiyor. Özellikle suç ailelerinin silahlandırılması, bölgede uzun vadeli istikrarı tehdit eden bir unsur olarak görülüyor. Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkeler, Gazze'de kontrolsüz silahlanmanın kendi güvenliklerine de tehdit oluşturduğu uyarısında bulundu.
Washington yönetimi ise konuyla ilgili temkinli bir açıklama yaparken, İsrail'in Hamas'a karşı mücadelesini anladıklarını ancak bu tür yöntemlerin bölgeyi daha da istikrarsızlaştırabileceğini ifade etti. Netanyahu'nun bu itirafı, İsrail'in uluslararası itibarını zedeleyebilecek nitelikte. Zira ülke, uzun yıllardır terörle mücadele söylemiyle hareket ederken, şimdi suç örgütlerine destek verdiğini kabul etmiş durumda. Bu durum, İsrail'in Filistin topraklarındaki işgal politikalarına yönelik eleştirileri de yeniden alevlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki gelişmeleri yakından takip eden ülkelerin başında geliyor. Netanyahu'nun itirafı, Ankara'nın uzun süredir dile getirdiği "İsrail'in bölgede istikrarsızlık yarattığı" tezini doğruluyor. Türkiye, Gazze'deki sivillerin korunması ve iki devletli çözümün savunucusu olarak, bu tür stratejilerin barış sürecine zarar verdiğini düşünüyor. Ayrıca, suç ailelerinin silahlandırılması, bölgede terörün yayılmasına ve sivil kayıpların artmasına yol açabilir. Türk dış politikası, Filistin davasına verdiği destek çerçevesinde, bu gelişmeyi kınayacak ve uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik baskıyı artıracaktır. Öte yandan, Gazze'deki kaosun Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik çıkarlarını da etkileyebileceği unutulmamalıdır.
