İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, Cuma günü yaptıkları ortak açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria'daki Filistin köylerine yönelik geniş kapsamlı bir askeri operasyon başlatılması talimatı verdiklerini duyurdu. Bu karar, bölgede zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırdı ve uluslararası toplumun tepkisini çekti. Operasyonun kapsamı ve hedefleri henüz tam olarak netleşmezken, Filistinli yetkililer durumu kınayarak, bunun barış sürecine ağır bir darbe olduğunu ifade etti.
Gelişmenin Arka Planı ve Operasyonun Kapsamı
Netanyahu ve Katz'ın ortak açıklamasında, ordunun Batı Şeria'daki Filistin köylerine yönelik "geniş çaplı bir askeri operasyon" başlatması emrinin verildiği belirtildi. Açıklamada, operasyonun amacının "terör altyapısını" ortadan kaldırmak ve "güvenliği sağlamak" olduğu öne sürüldü. Özellikle son haftalarda artan çatışmalar, İsrail güçlerinin Batı Şeria'da düzenlediği baskınlar ve Filistinli silahlı grupların saldırıları, bu kararın arka planını oluşturuyor.
İsrail ordusunun özellikle Cenin, Nablus ve El Halil gibi kentlerin kırsal kesimlerine yoğunlaşması beklenen operasyonda, zırhlı araçlar ve özel kuvvetlerin de yer alacağı ifade ediliyor. Bölgedeki görgü tanıkları, pazartesi sabahından itibaren Cenin yakınlarındaki bazı köylerde İsrail askerlerinin ve araçlarının görüldüğünü, anonslar yapıldığını ve sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini aktarıyor.
Filistin Sağlık Bakanlığı, son 24 saat içinde Batı Şeria'da en az 5 Filistinlinin hayatını kaybettiğini, 20'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Ölenlerin arasında iki çocuğun da bulunması, uluslararası insan hakları örgütlerinin sert tepkisine yol açtı. Birleşmiş Milletler Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland, yaptığı açıklamada, "İsrail'in orantısız güç kullanımı ve sivil kayıplar kabul edilemez. Bu operasyon barış umutlarını yok ediyor" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Gazze'de devam eden ateşkes müzakerelerinin hassas bir aşamasında gerçekleşiyor. Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, İsrail ile Hamas arasında kalıcı bir ateşkesin sağlanmasına yönelik umutları artırmışken, Batı Şeria'daki bu operasyon, bölgesel gerilimi tırmandırma riski taşıyor. Mısır Dışişleri Bakanlığı, operasyonun ateşkes çabalarını olumsuz etkileyeceğini belirterek, taraflara itidal çağrısında bulundu.
Ürdün, Batı Şeria'daki operasyonu kınayarak, bunun iki devletli çözümü baltaladığını ve bölgesel istikrarı tehdit ettiğini duyurdu. Suudi Arabistan da benzer bir açıklama yaparak, uluslararası toplumu İsrail'i durdurmaya çağırdı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "Şiddet döngüsü ancak siyasi çözümle kırılabilir" ifadelerini kullandı.
ABD'nin tepkisi ise daha temkinli oldu. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü John Kirby, İsrail'in güvenlik endişelerini anladıklarını ancak sivil kayıpların önlenmesi gerektiğini ve tüm taraflara itidal çağrısında bulunduklarını söyledi. Bu açıklama, Washington'un İsrail'e verdiği koşulsuz desteğin sınırlarını da göstermesi açısından dikkat çekici.
Analistlere göre, Netanyahu'nun bu hamlesi, iç politikada artan muhalefet baskısı ve koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı partilerin talepleri doğrultusunda atılmış bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Batı Şeria'da daha sert bir askeri politika izlenmesi yönünde kamuoyuna sık sık çağrı yapıyordu. Bu durum, Netanyahu'nun siyasi geleceğini güvence altına almak için askeri harekatlara yöneldiği yorumlarını güçlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun süredir İsrail'in Filistin topraklarındaki işgal politikalarını ve orantısız güç kullanımını kınıyor. Bu yeni operasyon, Türkiye'nin bölgedeki insani ve siyasi kaygılarını artıracak nitelikte. Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılacak açıklamalarda, Filistin halkının haklarının korunması ve uluslararası hukuka uyulması çağrısının yinelenmesi bekleniyor. Ayrıca, bölgesel istikrarın sağlanması ve Filistin davasının desteklenmesi bağlamında Türkiye'nin arabuluculuk rollerini öne çıkarması olası. Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve bölgesel güvenlik açısından da izlenmeyi gerektiriyor.
