Nepal'de yetkililerin açıklamasına göre, Cumartesi günü bir tünelden sağ olarak çıkarılan Çinli bir vatandaş, Himalaya vadisini yerle bir eden buz, kaya ve çamur selinden 10 gün sonra kurtarıldı. Felakette 1.300'den fazla kişi hayatını kaybetti. Kurtarma ekipleri, tünelde mahsur kalan kişiye ulaşmak için günlerce aralıksız çalıştı.
Felaketin Arka Planı: Himalayalar'da Buzul Gölü Patlaması
Nepal'in kuzeyindeki dağlık bölgede meydana gelen felaket, tipik bir buzul gölü patlaması (GLOF) olarak değerlendiriliyor. İklim değişikliğinin etkisiyle eriyen buzullar, dağ yamaçlarından kopan kaya ve toprak kütleleriyle birleşerek saatte 100 kilometreyi aşan hızla vadilere indi. Bu devasa akış, önüne çıkan her şeyi sürükleyerek hidroelektrik santralleri, yollar ve köyleri yuttu. Nepal hükümeti, afetin ardından bölgede olağanüstü hal ilan etti ve uluslararası yardım çağrısında bulundu. Çin, Hindistan ve çeşitli Avrupa ülkelerinden arama kurtarma ekipleri bölgeye sevk edildi.
Tünelde mahsur kalan Çinli işçi, bölgedeki bir altyapı projesinde çalışıyordu. Yetkililer, tünelin girişinin molozla kapanması sonucu içeride kalan işçinin, sınırlı oksijen ve yiyecekle 10 gün boyunca hayatta kalmayı başardığını belirtti. Kurtarma ekipleri, önce tünelin havalandırma kanallarını temizleyerek işçiye ulaştı. Sağlık durumunun iyi olduğu ve hastaneye kaldırıldığı öğrenildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İklim Değişikliğinin Yıkıcı Etkileri
Nepal, dünyada iklim değişikliğine en kırılgan ülkelerden biri. Himalayalar'da binlerce buzul gölü bulunuyor ve bunların birçoğu patlama riski taşıyor. Bilim insanları, son yıllarda artan sıcaklıkların buzul erimesini hızlandırdığını ve bu tür felaketlerin sıklığının arttığını vurguluyor. 2021'de yine Nepal'de meydana gelen bir selde 200'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Bu son olay, bölgedeki altyapı projelerinin çevresel etkilerinin yeniden tartışılmasına yol açtı. Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Nepal'de yürüttüğü tünel ve baraj projeleri, hem ekonomik kalkınma hem de çevresel riskler açısından mercek altında.
Uluslararası toplum, Nepal'e acil yardım gönderme sözü verdi. Birleşmiş Milletler, bölgede insani yardım operasyonlarının koordinasyonu için özel bir ekip görevlendirdi. Ancak felaketin yaralarının sarılması uzun zaman alacak gibi görünüyor. Ölü sayısının artmasından endişe ediliyor; hâlâ kayıp olan yüzlerce kişi için arama kurtarma çalışmaları sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki bu felaket, Türkiye'nin de yakından takip ettiği iklim değişikliği ve doğal afet yönetimi konularını gündeme getiriyor. Türkiye, son yıllarda sel, heyelan ve deprem gibi afetlerle mücadele ediyor ve benzer riskler taşıyan coğrafyalarda insani yardım faaliyetleri yürütüyor. Bu olay, Türkiye'nin AFAD ve Kızılay aracılığıyla uluslararası arama kurtarma operasyonlarına katılma kapasitesini ve iklim diplomasisindeki rolünü güçlendirebilir. Ayrıca, Çinli işçinin kurtarılması, Türkiye'nin ekonomik ilişkiler içinde olduğu Çin ile bağlantılı projelerde iş güvenliği standartlarının önemini hatırlatıyor. Türkiye, bölgesel istikrar ve insani yardım taahhütleri çerçevesinde Nepal'e destek sunmayı değerlendirebilir.
