Nepal'de günlerdir süren şiddetli muson yağmurlarının tetiklediği sel ve heyelanlarda can kaybı 586'ya yükseldi. Ülke genelinde yürütülen dev kurtarma operasyonunda 4 bin 400'den fazla kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiği bildirildi. Başkent Katmandu'da ve ülkenin doğu bölgelerinde etkili olan seller, yüzlerce yerleşim yerini sular altında bıraktı. Yetkililer, ölü sayısının artabileceği uyarısında bulunurken, kurtarma ekipleri çamur ve enkaz altında kalanlara ulaşmak için zamana karşı yarışıyor.
Felaketin boyutu ve kurtarma çalışmaları
Nepal Başbakanı Balen Şah, ülke genelinde başlatılan geniş çaplı sel felaketi operasyonuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Başbakan Şah, ordu, polis ve gönüllü ekiplerin katılımıyla yürütülen operasyonlarda şu ana kadar 4 bin 400'den fazla kişinin kurtarıldığını duyurdu. Ancak arama kurtarma çalışmaları, özellikle dağlık bölgelerde meydana gelen heyelanlar nedeniyle güçlükle ilerliyor.
Yetkililer, şu ana kadar 586 cesede ulaşıldığını, bazı cesetlerin nehir sularına kapılarak sürüklendiğini aktardı. Ülkenin çeşitli bölgelerinde mahsur kalan binlerce kişi için helikopterlerle tahliye operasyonları düzenleniyor. Katmandu Vadisi'nde birçok mahalle su altında kalırken, başkentin bazı bölgelerinde elektrik ve içme suyu altyapısı ciddi hasar gördü.
Hükümet, afet bölgelerinde acil durum ilan ederken, uluslararası yardım çağrısında bulundu. Nepal İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, milyonlarca insanın selden etkilendiği ve bunlardan en az 150 bin kişinin geçici barınma ihtiyacı bulunduğu belirtildi. Bölgedeki iletişim hatlarının büyük bölümünün çökmesi, hasar tespitini ve yardım koordinasyonunu zorlaştırıyor.
Bölgesel ve küresel etkiler
Nepal, her yıl muson mevsiminde sel ve heyelan felaketleriyle karşı karşıya kalıyor. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle yağış rejiminin değiştiğini ve bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının ve şiddetinin arttığını vurguluyor. Himalaya bölgesindeki buzul göllerinin erimesi, taşkın riskini daha da artırıyor.
Komşu Hindistan'ın kuzey eyaletleri de selden etkilenirken, bölgesel işbirliği çerçevesinde yardım malzemeleri sevk ediliyor. Uluslararası toplum, Nepal'e taziye mesajları gönderirken, Birleşmiş Milletler acil yardım fonlarından kaynak ayrılması için harekete geçti. Dünya Sağlık Örgütü ise sel sularının yayabileceği salgın hastalıklara karşı uyarılarda bulundu.
Nepal ekonomisi, turizmden tarıma kadar birçok sektörde bu felaketten olumsuz etkilenecek gibi görünüyor. Özellikle kırsal kesimdeki tarım arazilerinin büyük bölümü zarar görürken, ülkenin ana geçim kaynaklarından olan turizm sektörü de sezona girerken büyük bir darbe aldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, Türkiye'nin bölgesel ve küresel ölçekte doğal afetlere müdahale kapasitesini gösterdiği alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Türkiye, geçmişte Pakistan, Bangladeş ve Afrika'daki benzer felaketlerde yardım elini uzatmıştı. Bu tür olaylar, Türkiye'nin insani diplomasi anlayışının bir parçası olarak uluslararası yardım mekanizmalarında aktif rol alması açısından önemli. Afet yönetimi konusundaki deneyimli AFAD ve Kızılay gibi kuruluşların benzer durumlarda görev alması, Türkiye'nin yumuşak gücünü güçlendiriyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin tetiklediği bu tür felaketlerin, Türkiye'nin de dahil olduğu Akdeniz havzasını da etkileyebileceği göz önüne alındığında, uluslararası işbirliğinin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
