Nepal'de geçen hafta etkili olan şiddetli sel ve toprak kaymalarının ardından yürütülen arama kurtarma çalışmalarında, 10 gün sonra iki kişi sağ olarak kurtarıldı. Yetkililer, Cumartesi günü Trishuli hidroelektrik projesi bölgesinde mahsur kalan bir Çinli erkek ile Nuwakot'ta bir Nepalli kadının ayrı operasyonlarla kurtarıldığını açıkladı. Binlerce kişi hâlâ kayıp; ekiplerin yoğun çabasına rağmen umutlar azalıyor.
Sel felaketinin bilançosu ve kurtarma çalışmaları
Nepal'in orta kesimlerinde geçtiğimiz hafta etkili olan muson yağmurları, Trishuli Nehri ve çevresinde büyük çaplı sel ve toprak kaymalarına yol açtı. Özellikle Trishuli hidroelektrik projesi ve çevresindeki yerleşim yerleri büyük hasar gördü. İlk belirlemelere göre yüzlerce ev yıkıldı, altyapı çöktü ve binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Nepal hükümeti bölgede olağanüstü hal ilan ederek uluslararası yardım çağrısında bulundu.
Arama kurtarma ekipleri, sel sularının çekilmesiyle birlikte enkaz altında kalanlara ulaşmaya çalışıyor. Cumartesi günü gerçekleştirilen iki ayrı kurtarma operasyonu, felaketin üzerinden 10 gün geçmesine rağmen mucizevi kurtuluşlara sahne oldu. Trishuli hidroelektrik projesinde çalışan bir Çinli mühendis, enkaz altında kaldığı yerden sağ olarak çıkarıldı. Aynı gün, Nuwakot bölgesinde bir Nepalli kadın da ekipler tarafından kurtarıldı. Her iki kişinin de sağlık durumunun iyi olduğu ve hastaneye kaldırıldığı bildirildi.
Ancak yetkililer, hâlâ binlerce kişinin kayıp olduğunu belirtiyor. Kayıp sayısının kesin olmamakla birlikte 3.000'i aştığı tahmin ediliyor. Nepal Ordusu, polis ve yerel halktan oluşan ekipler, nehir kenarlarında ve enkaz alanlarında arama çalışmalarını sürdürüyor. Bölgeye ulaşımın zorluğu ve hava koşullarının elverişsizliği nedeniyle çalışmalar zaman zaman aksıyor. Uluslararası yardım kuruluşları da bölgeye insani yardım malzemesi gönderiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Nepal, iklim değişikliğinin etkilerini en şiddetli yaşayan ülkelerden biri. Himalaya bölgesindeki buzul erimeleri ve düzensiz muson yağışları, sel ve toprak kayması riskini artırıyor. Bu felaket, Güney Asya'da iklim göçü ve afet yönetimi konularını yeniden gündeme getirdi. Özellikle hidroelektrik projeleri gibi büyük altyapı yatırımlarının çevresel etkileri tartışılıyor. Çinli bir çalışanın kurtarılması, bölgedeki Çin varlığını ve Nepal-Çin ilişkilerini de akıllara getiriyor. Çin, Nepal'de birçok altyapı projesinde aktif olarak yer alıyor ve bu projelerde çalışan Çinli işçiler bulunuyor.
Nepal, Hindistan ve Çin arasında stratejik bir konumda. Son yıllarda Çin, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Nepal'de ulaşım ve enerji projelerine yatırım yapıyor. Bu tür felaketler, hem bölgesel istikrarı hem de yabancı yatırımların güvenliğini etkileyebiliyor. Uluslararası toplum, Nepal'e destek çağrısında bulunurken, BM ve çeşitli ülkeler kurtarma ekipleri ve yardım malzemeleri gönderiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, doğrudan Türkiye'nin sınırları içinde olmasa da, bölgesel istikrar ve insani diplomasi açısından önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Güney Asya'da insani yardım ve kalkınma işbirliklerini artırıyor. TİKA ve AFAD gibi kurumlar, afet bölgelerine yardım gönderme konusunda deneyimli. Bu felaket, Türkiye'nin uluslararası arenadaki insani yardım rolünü pekiştirmesi için bir fırsat olabilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin yol açtığı afetler, Türkiye'nin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor; sel ve heyelan yönetimi konusunda işbirliği geliştirilebilir. Çin ile Nepal arasındaki projelerde Türk müteahhitlik firmalarının dolaylı etkilenmesi söz konusu olabilir.
