Nepal'in kuzeyindeki Rasuwa bölgesinde geçtiğimiz hafta etkili olan şiddetli yağışların tetiklediği ani sel, bütün köyleri sürükleyerek binlerce insanı evsiz bıraktı. Bölgede okullar, evlerini kaybedenler için geçici barınma merkezlerine dönüştürüldü. Yetkililer, sel nedeniyle yerinden edilenlerin sayısının binlerle ifade edildiğini belirtiyor. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanlara ulaşmaya çalışırken, hayatta kalanlar ise bir yandan kayıplarının yasını tutuyor, bir yandan da yeniden bir hayat kurmanın mücadelesini veriyor. Rasuwa'nın uzak köylerinde altyapı büyük ölçüde çökmüş durumda; yollar, köprüler ve iletişim hatları hasar gördü. Uluslararası yardım kuruluşları bölgeye ulaşmaya çalışıyor ancak coğrafi zorluklar nedeniyle yardımların dağıtımı güçlükle ilerliyor.
Sel felaketinin boyutları ve acil ihtiyaçlar
Nepal'de muson yağmurlarının neden olduğu sel ve toprak kaymaları her yıl can ve mal kaybına yol açıyor. Ancak bu yılki felaket, özellikle Rasuwa gibi dağlık bölgelerde benzeri görülmemiş bir yıkıma neden oldu. Bölge sakinlerinden 35 yaşındaki Maya Tamang, "Rüya mı görüyorum bilmiyorum" diyerek yaşadığı şoku anlatıyor. Tamang, sel sırasında evinin sular altında kaldığını ve ailesiyle birlikte kaçarak bir okula sığındıklarını söylüyor. Yetkililer, selde en az 50 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu açıkladı. Bölgede mahsur kalanlar için helikopterle tahliye çalışmaları sürüyor. Sağlık ekipleri, salgın hastalık riskine karşı önlem almaya çalışıyor; temiz su ve gıda sıkıntısı had safhada.
Nepal hükümeti, felaket bölgesine acil yardım fonu ayırdığını duyurdu. Ancak ulaşımın güçlüğü nedeniyle yardımların tamamı ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamıyor. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Derneği, bölgeye çadır, battaniye ve ilaç gönderdi. Birleşmiş Milletler de insani yardım çağrısında bulundu. Uzmanlar, iklim değişikliğinin Nepal gibi dağlık ülkelerde aşırı hava olaylarını artırdığına dikkat çekiyor. Buzulların erimesi ve ormansızlaşma, sel riskini daha da yükseltiyor.
Yeniden inşa süreci ve zorluklar
Sel felaketinin ardından bölgede hayatın normale dönmesi zaman alacak. Rasuwa'daki okullar, barınma merkezi olarak kullanıldığı için eğitim-öğretim durdurulmuş durumda. Öğrenciler ve öğretmenler, hem kendi kayıplarıyla hem de barınma merkezindeki insanlara yardım etmeye çalışıyor. Bölge sakinleri, hükümetin kalıcı konutlar inşa etmesini ve altyapıyı güçlendirmesini talep ediyor. Ancak uzmanlar, dağlık bölgelerde yeniden yapılanmanın maliyetli ve zaman alıcı olduğunu belirtiyor. Nepal, son yıllarda art arda gelen doğal afetlerle mücadele ediyor. 2015'teki büyük depremden sonra ülke ekonomisi hâlâ toparlanma sürecindeyken, bu sel felaketi yeni bir darbe oldu. Hükümet, uluslararası toplumdan daha fazla destek istiyor. Ancak siyasi istikrarsızlık ve bürokratik engeller, yardımların etkin kullanımını zorlaştırıyor.
Öte yandan, bölgedeki insanlar dayanışma örneği sergiliyor. Komşu köylerden gelen gönüllüler, enkaz kaldırma ve yardım dağıtımında çalışıyor. Kadınlar, barınma merkezlerinde yemek yaparak ve çocuklara bakarak toplumsal dayanışmayı güçlendiriyor. Ancak psikolojik destek ihtiyacı da büyük. Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan birçok kişi var. Uzmanlar, uzun vadeli psikososyal destek sağlanması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, doğal afetlerin sınır tanımadığını bir kez daha gösteriyor. Türkiye, deprem kuşağında yer alan bir ülke olarak benzer felaketlerle sık sık karşılaşıyor. Nepal'e yapılacak insani yardımlar, Türkiye'nin uluslararası alandaki yumuşak gücünü artırabilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olayları, Türkiye'de de sel ve heyelan riskini artırıyor. Bu tür olaylara karşı altyapı ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerekiyor. Türkiye, afet yönetimi konusundaki deneyimini paylaşarak Nepal'e destek olabilir. Kızılay ve AFAD gibi kurumlar, uluslararası yardım çalışmalarında aktif rol alabilir.
