Nepal'in başkenti Katmandu çevresindeki yerleşimlerde etkili olan şiddetli muson yağmurlarının yol açtığı sel ve heyelanlar, ülkeyi yasa boğdu. En az 200 kişinin hayatını kaybettiği felakette, yüzlerce kişi hâlâ kayıp. Kurtarma ekipleri, çamur ve enkaz altında kalanları arama çalışmalarını sürdürürken, mucize kurtuluşlar da yaşanıyor. Enkazdan sağ çıkarılan genç bir kız çocuğu, ekiplerin umudunu artırdı. Yetkililer, ölü sayısının artmasından endişe ediyor.
Felaketin Boyutları ve Kurtarma Çalışmaları
Ülkenin doğusundaki Khokana köyünde, evlerinin enkazı altında kalan 14 yaşındaki Sita Maya Tamang, itfaiye ekipleri ve gönüllüler tarafından 12 saatlik bir çalışmanın ardından sağ olarak çıkarıldı. Tamang'in kurtarılması, bölgede yürütülen insani yardım çalışmalarına moral verdi. Ancak arama kurtarma ekipleri, özellikle Katmandu Vadisi'ndeki Banepa ve Dhulikhel bölgelerinde yoğun çaba sarf ediyor. Nepal Polisi Sözcüsü Dan Bahadur Karki, yaptığı açıklamada, "Şu ana kadar 203 cesede ulaşıldı, 100'den fazla kişi hâlâ kayıp. Birçok köy karayolu bağlantısı kesildiği için izole durumda" dedi.
Sel suları, başkentin birçok mahallesinde evleri ve yolları kullanılamaz hale getirdi. Elektrik ve iletişim hatları büyük ölçüde hasar gördü. Ordu ve polis helikopterleri, çatılarda mahsur kalanları tahliye etmeye çalışıyor. Nepal Ordusu'ndan yapılan açıklamada, şimdiye kadar 4 bin 500'den fazla kişinin güvenli bölgelere taşındığı bildirildi. Meteoroloji yetkilileri, önümüzdeki günlerde yağışların devam edeceğini, bu nedenle riskin sürdüğünü belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel İklim Değişikliği Bağlamı
Güney Asya, her yıl muson yağmurlarının yol açtığı sellerle mücadele ediyor. Ancak iklim değişikliği nedeniyle aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti artıyor. Nepal Çevre Bakanlığı eski müsteşarlarından Prof. Dr. Ramesh Man Singh, "Himalayalar'da eriyen buzullar ve ani yağışlar, nehir taşkınlarını tetikliyor. Bu felaket, iklim değişikliğinin artık uzak bir tehdit olmadığını, günlük yaşamı tehdit ettiğini gösteriyor" ifadelerini kullandı. Bilim insanları, bölgedeki plansız kentleşmenin ve altyapı eksikliğinin can kayıplarını artırdığına dikkat çekiyor.
Komşu Hindistan'ın Bihar ve Uttar Pradeş eyaletlerinde de seller nedeniyle onlarca kişi hayatını kaybetti. Bangladeş'te de durum benzer. Güney Asya genelinde, muson mevsiminin başlangıcından bu yana toplam can kaybının 500'ü aştığı tahmin ediliyor. Uluslararası toplum, Nepal'e yardım tekliflerini iletmeye başladı. Birleşmiş Milletler, acil durum fonlarından 20 milyon dolarlık kaynak ayrıldığını duyurdu. Türk Kızılayı ve AFAD'ın da bölgeye insani yardım göndermek için harekete geçtiği öğrenildi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, Türkiye'nin doğal afetlerle mücadele konusundaki deneyimini ortaya koyabileceği bir alan olarak öne çıkıyor. 2023'teki depremlerin ardından uluslararası yardım çağrılarına yanıt veren Türkiye, benzer bir dayanışmayı Nepal için de gösterebilir. Ayrıca, Güney Asya'daki bu tür felaketler, küresel tedarik zincirlerini ve bölgesel istikrarı etkileyebileceğinden, Türk dış ticareti açısından da izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye'nin bölge ülkeleriyle artan diplomatik ilişkileri, insani yardım köprülerinin güçlenmesine katkı sağlayabilir. Bu tür krizler, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliğinin önemini bir kez daha hatırlatıyor.
