Nepal'de şiddetli muson yağmurlarının yol açtığı ani sel ve heyelanlarda aralarında turistlerin de bulunduğu en az 34 Avustralya vatandaşı kayboldu. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Pazar günü yaptığı açıklamada, kayıp sayısının yüksek olabileceğini ve bölgedeki iletişim altyapısının çökmesi nedeniyle bilgi edinmenin güçleştiğini söyledi. Felaket, ülkenin doğu ve orta bölgelerini etkisi altına alan aşırı yağışların ardından meydana geldi.
Gelişmenin arka planı
Nepal'de her yıl haziran-eylül ayları arasında etkili olan muson yağmurları, özellikle dağlık bölgelerde ani sel, heyelan ve taşkınlara neden oluyor. Bu yılki muson mevsimi, iklim değişikliğinin de etkisiyle daha şiddetli geçiyor. Yetkililer, son bir haftada düşen yağış miktarının mevsim normallerinin çok üzerinde olduğunu, bunun da Himalaya eteklerindeki nehirlerin taşmasına yol açtığını bildiriyor.
Başbakan Albanese, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Şu anda Nepal, gelişmekte olan bir ülke; bu tür bir olayın Avustralya'da yaratacağı kaynaklara sahip değil. Bu nedenle bilgi edinmek çok zor. Kayıplarımızın aileleriyle iletişim halindeyiz ve onlara her türlü desteği sağlıyoruz." Avustralya Dışişleri Bakanlığı, kayıp vatandaşların kimliklerini tespit etmek ve onlara ulaşmak için Nepal makamlarıyla koordineli çalıştığını açıkladı.
Nepal hükümeti, afet bölgelerinde arama kurtarma çalışmalarına ağırlık verirken, ordu ve polis helikopterleriyle havadan destek sağlıyor. Ancak altyapının büyük ölçüde hasar görmesi, özellikle kırsal bölgelere ulaşımı engelliyor. Ülkenin başkenti Katmandu'da da etkili olan sel suları, birçok mahalleyi su altında bıraktı ve yüzlerce kişi tahliye edildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Nepal'deki sel felaketi, yalnızca Avustralyalı turistleri değil, aynı zamanda bölge ülkelerinden gelen çok sayıda ziyaretçiyi de etkiliyor. Hindistan, Bangladeş ve Çin'in bazı bölgelerinde de benzer sel felaketleri yaşanıyor. Güney Asya genelinde her yıl muson yağmurları nedeniyle yüzlerce insan yaşamını yitiriyor ve milyonlarca kişi yerinden oluyor.
İklim bilimciler, küresel ısınmanın muson yağışlarını daha düzensiz ve şiddetli hale getirdiğini, bunun da sel felaketlerini sıklaştırdığını vurguluyor. Nepal gibi gelişmekte olan ülkeler, bu tür doğal afetlere karşı hazırlıksız yakalanırken, uluslararası toplumun iklim değişikliğiyle mücadele ve afet yönetimi konusunda daha fazla iş birliği yapması gerektiği belirtiliyor. Avustralya hükümeti, Nepal'e insani yardımda bulunmayı değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Nepal'deki sel felaketi gibi doğal afetler konusunda köklü bir deneyime sahip. Afet ve acil durum yönetimi alanında bölgesel ve küresel ölçekte önemli bir aktör olan Türkiye, bu tür olaylarda uluslararası yardım faaliyetlerine sıkça katılıyor. 2023'te Türkiye'deki depremlerin ardından Nepal de dahil birçok ülke yardım göndermişti. Bu felaket, Türkiye'nin afet diplomasisini güçlendirme ve iklim değişikliğinin yol açtığı doğal afetlere karşı bölgesel iş birliklerini geliştirme açısından bir fırsat olabilir. Ayrıca, Türk vatandaşlarının bölgede güvende olması için Dışişleri Bakanlığı'nın Nepal'le koordinasyon içinde hareket etmesi önem taşıyor.
