NATO liderleri hafta sonu Ankara'da düzenlenen kritik zirvede, ABD Başkanı Donald Trump'ın alışılagelmiş sert söylemleriyle karşılaştı. Trump'ın 'NATO'nun lağvedilmesi' ve 'üye ülkelere yaptırım' tehditleri, müttefikler tarafından artık 'yalancı çoban' hikâyesine benzetiliyor. Zirvede, Türkiye'nin ev sahipliğinde bir araya gelen liderler, savunma harcamaları ve terörle mücadele konularında somut adımlar atmaya çalışırken, Trump'ın tutumu ittifakın geleceğine yönelik soru işaretlerini derinleştirdi.
Trump'ın blöfleri kanıksandı
Zirve öncesi yaptığı açıklamalarla 'NATO'nun modasının geçtiğini' söyleyen Trump, müttefiklerden daha fazla savunma harcaması talep etti. Ancak Avrupalı liderler, Trump'ın bu tür çıkışlarını daha önce de duyduklarını ve genellikle geri adım attığını belirtiyor. Özellikle Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump'ın tehditlerine karşı ortak bir duruş sergiledi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise ittifakın birliğini korumaya çalıştı. Zirve sonrası yaptığı açıklamada, 'ABD ve Avrupa arasındaki bağlar güçlüdür ve bu bağlar sadece savunma harcamalarından ibaret değildir' dedi. Ancak Trump'ın 'NATO'yu terk etme' tehdidi, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde tedirginlik yarattı.
Bölgesel ve küresel boyut
NATO'nun geleceği sadece Avrupa güvenliği için değil, küresel dengeler açısından da kritik. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırgan politikaları ve Çin'in yükselişi karşısında Batı ittifakının zayıflaması, Moskova ve Pekin'in işine yarayabilir. Trump'ın ittifakı 'angarya' olarak görmesi, Avrupa'nın kendi askeri kapasitesini artırma çabalarını hızlandırdı.
Uzmanlar, Trump'ın çıkışlarının aslında Avrupa'da stratejik özerklik tartışmalarını körüklediğini belirtiyor. Macron, 'Avrupa'nın kendi savunmasını inşa etmesi gerektiğini' sık sık dile getiriyor. Ancak bu sürecin yıllar alacağı ve NATO'nun yerini doldurmasının zor olduğu da bir gerçek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO içinde stratejik konumu ve S-400 krizi nedeniyle hassas bir denge izliyor. Zirvede Trump'tan övgü alması, Ankara'nın ittifak içindeki ağırlığını koruduğunu gösteriyor. Ancak Trump'ın NATO'ya yönelik tehditleri, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Doğu Akdeniz, Suriye ve terörle mücadele gibi konularda NATO dayanışması Ankara için kritik. Trump sonrası dönemde ittifakın zayıflaması, Türkiye'yi alternatif arayışlara itebilir. Bu nedenle Türkiye, NATO'nun birliğini korumaya yönelik diplomatik çabalarını sürdürüyor.
