NATO, Ukrayna'ya yönelik askeri ve ekonomik desteğin süreceğini vurgulayarak 70 milyar euroluk yeni bir yardım paketini onayladı. Bu karar, ittifakın Kiev'e olan bağlılığının bir göstergesi olarak yorumlanırken, ABD eski Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ile yaptığı dostane görüşmede barış sürecinde 'ilerleme' kaydedildiğini söylemesi dikkat çekti. Trump, Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerinin nasıl üretileceğini 'göstereceklerini' ifade etti.
NATO'nun Yeni Taahhüdü: 70 Milyar Euro
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, yaptığı açıklamada, Ukrayna'ya yönelik 70 milyar euroluk yeni bir yardım paketinin kabul edildiğini duyurdu. Bu paketin, Kiev'in hava savunması, topçu mühimmatı ve diğer kritik ihtiyaçlarını karşılamayı hedeflediği belirtiliyor. Stoltenberg, 'Ukrayna'nın zaferi, Avrupa'nın güvenliği için hayati önem taşıyor. Bu taahhüt, uzun vadeli desteğimizin bir parçasıdır' dedi. Yardım paketinin, üye ülkelerin GSYİH'larına oranla dağıtılması planlanıyor. Bu bağlamda, Almanya ve Fransa'nın en büyük katkıyı yapması bekleniyor.
Karar, NATO'nun 2023 Vilnius Zirvesi'nde alınan kararların bir uzantısı olarak görülüyor. O zirvede, Ukrayna'nın ittifaka üyelik süreci belirsizliğini korurken, pratik destek mekanizmaları güçlendirilmişti. Son paket, Ukrayna ordusunun kış aylarında artan Rus saldırılarına karşı direncini artırmayı amaçlıyor. Özellikle enerji altyapısına yönelik saldırılar, Kiev'i daha fazla hava savunma sistemine yöneltmiş durumda.
Trump'ın Barış 'İlerlemesi' ve Patriot Sistemi
ABD eski Başkanı Donald Trump, New York'taki Trump Tower'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ile bir araya geldi. Görüşme sonrası basına konuşan Trump, 'Barış sürecinde önemli ilerleme kaydediyoruz. Ukrayna'ya Patriot füze sistemlerini nasıl üreteceklerini göstereceğiz. Bu, onların kendilerini savunmalarına yardımcı olacak' ifadelerini kullandı. Trump, ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile de görüştüğünü ve anlaşma için zemin yokladığını ima etti.
Trump'ın bu çıkışı, Batı'daki bazı çevrelerde endişeyle karşılandı. Zira Trump, geçmişte Rusya'ya karşı yaptırımları sorgulamış ve Ukrayna'ya yardımın kesilmesi gerektiğini savunmuştu. Ancak bu kez daha uzlaşmacı bir ton kullanması, 2024 ABD başkanlık seçimleri öncesi siyasi bir hamle olarak yorumlanıyor. Öte yandan, Patriot sistemlerinin üretim teknolojisinin Ukrayna'ya transferi, ABD'nin hassas savunma teknolojilerini paylaşma konusundaki geleneksel politikasında bir kırılma anlamına gelebilir. Uzmanlar, bunun Ukrayna'nın uzun vadeli savunma kapasitesini artıracağını ancak Rusya'nın tepkisini çekeceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
NATO'nun Ukrayna'ya 70 milyar euroluk yardımı, Türkiye'nin de üyesi olduğu ittifakın Rusya'ya karşı net bir duruş sergilediğini gösteriyor. Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna'ya insansız hava araçları desteği vermiş hem de Rusya ile enerji ve turizm alanında ilişkilerini sürdürmüştür. Yeni yardım paketi, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi'ni uygularken ittifak dayanışmasını koruma çabalarını zorlaştırabilir. Öte yandan, Trump'ın Patriot üretimi teklifi, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 sistemleriyle yaşadığı F-35 krizini akıllara getiriyor. Ankara, benzer bir teknoloji paylaşımından dışlanmamak için dengeli bir pozisyon izlemek zorunda kalabilir. Küresel ölçekte ise, bu gelişme Rusya-ABD rekabetini derinleştirirken, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü öne çıkarabilir.
