1948 Nakba'sına 10 yaşında tanıklık eden, Celile'deki Fassuta köyünde kalan 160 bin Filistinli'den biri olan Filistinli yazar ve araştırmacı Sabri Cireys, hayatını Filistinlilerin geri dönüş hakkına adadı. Cireys, 1938 doğumlu olup, Nakba sırasında yaşadığı tecrübeleri ve sonrasında siyasi mücadelesiyle Filistin davasının önemli bir figürü haline gelmiştir. Kurduğu ve içinde yer aldığı El-Ard hareketi, Filistinlilerin topraklarına dönmesi ve haklarını savunması için mücadele verdi.
Nakba ve Sürgün Yılları
Sabri Cireys, 1948'de İsrail'in kuruluşuyla sonuçlanan ve Filistinlilerin büyük bir kısmının topraklarından sürülmesine yol açan Nakba'yı çocuk yaşta yaşadı. Fassuta köyü, Celile bölgesinde yer almasına rağmen, Cireys'in ailesi de dahil olmak üzere birçok Filistinli yerinden edildi. Cireys, bu sürgünün ardından Safad'a gönderildi ve burada yaşamını sürdürdü. Ancak o, topraklarına geri dönme mücadelesinden asla vazgeçmedi.
Genç yaşta siyasi faaliyetlere katılan Cireys, 1950'lerde El-Ard hareketinin kurucuları arasında yer aldı. Bu hareket, Filistinlilerin İsrail içinde eşit haklar elde etmesi ve mültecilerin geri dönüş hakkını savunması amacıyla kuruldu. Cireys, bu hareketin sözcülüğünü üstlendi ve Filistin davasını uluslararası platformlarda dile getirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sabri Cireys, yalnızca Filistin içinde değil, Arap dünyasında da tanınan bir isim haline geldi. Özellikle İsrail devletinin kuruluşunu ve Filistinlilere yönelik politikalarını eleştiren yazıları ve araştırmalarıyla dikkat çekti. Cireys'in çalışmaları, Filistin davasının akademik alanda da ele alınmasına katkı sağladı. Ayrıca, İsrail'in Filistin topraklarını işgal etmesi ve yerleşim politikaları uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ederken, Cireys'in tanıklıkları ve analizleri bugün bile önemini koruyor.
El-Ard hareketi, İsrail tarafından yasaklanmış olsa da, Filistinlilerin hak mücadelesinde dönüm noktası olmuştur. Cireys, bu hareketin yanı sıra, İsrail'deki Arap azınlığın haklarını savunan çeşitli platformlarda da yer aldı. Onun çabaları, Filistinlilerin sadece kendi topraklarında değil, diasporada da haklarını aramaya devam etmelerine ilham kaynağı oldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sabri Cireys'in mücadelesi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destekle örtüşmektedir. Türkiye, tarihsel olarak Filistinlilerin haklarını savunan ve İsrail'in işgal politikalarını eleştiren bir ülke olmuştur. Cireys'in anlatımları ve araştırmaları, Türk kamuoyunun Filistin meselesini daha derinlemesine anlamasına katkı sağlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Orta Doğu'daki aktif dış politikası bağlamında, Filistin davasına yönelik uluslararası farkındalığın artırılması önemlidir. Bu nedenle, Sabri Cireys gibi isimlerin yaşam öyküleri, Türkiye'nin Filistin politikasına duyarlılık ve meşruiyet kazandırabilir.
