Ukrayna, Rusya'nın başkenti Moskova'ya yönelik "en büyük" insansız hava aracı (İHA) saldırısını gerçekleştirdi. Rus yetkililere göre, 1000'den fazla İHA Moskova ve çevresine gönderildi; bu, savaşın başlangıcından bu yana Rus başkentine yapılan en kapsamlı saldırı olarak kaydedildi. Saldırı, Rusya'nın Ukrayna'daki işgal yönetimlerinde düzenlediği ve üç gün süren Duma seçimlerinin son gününe denk geldi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, saldırıyı "terör eylemi" olarak nitelendirirken, Ukrayna cephesinden henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Saldırının Arka Planı ve Detaylar
Rusya Savunma Bakanlığı'na göre, hava savunma sistemleri Moskova'ya yaklaşan İHA'ların büyük bir kısmını düşürdü. Ancak bazı İHA'ların başkent çevresindeki stratejik noktalara isabet ettiği ve maddi hasara yol açtığı bildirildi. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, saldırıda ölen veya yaralanan olmadığını açıkladı; fakat havaalanlarında uçuşlar geçici olarak durduruldu. Rus haber ajansları, İHA'ların Moskova'nın yanı sıra Ryazan, Tula ve Kaluga bölgelerinde de görüldüğünü aktardı.
Saldırı, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana Moskova'ya yönelik en büyük çaplı İHA taarruzu olarak kayıtlara geçti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce yaptığı açıklamalarda Rusya topraklarındaki askeri hedefleri vurmayı meşru müdafaa hakkı olarak değerlendirdiklerini belirtmişti. Batılı askeri analistler, Ukrayna'nın İHA kapasitesini artırarak Rusya'nın enerji ve askeri altyapısına yönelik uzun menzilli saldırılarını yoğunlaştırdığını vurguluyor.
Rusya'da 17-19 Eylül tarihlerinde düzenlenen Duma seçimleri, ülkenin Ukrayna'yı işgalinin ardından yapılan ilk parlamento seçimi oldu. Seçimler, Rusya'nın ilhak ettiği Ukrayna topraklarında da ilk kez organize edildi. Uluslararası gözlemciler ve Batılı ülkeler, seçimlerin özgür ve adil olmadığını, işgal altındaki bölgelerde yapılan oylamanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti. Ukrayna, seçimleri "sahte" olarak nitelendirerek tanımayacağını duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Moskova'ya yönelik bu saldırı, savaşın seyrinde bir tırmanma olarak değerlendiriliyor. Ukrayna, son aylarda Rusya'nın Karadeniz Filosu'na ve Kırım'daki askeri tesislere yönelik saldırılarını artırmıştı. Batılı ülkeler, Ukrayna'ya uzun menzilli silah tedariki konusunda temkinli davranırken, Kiev yönetimi kendi ürettiği İHA'larla Rusya içlerine saldırılar düzenliyor.
NATO ve AB yetkilileri, saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkını kullanmaya devam edeceğini ve ittifakın Kiev'e desteğinin süreceğini belirtmişti. Rusya ise saldırıyı Batı'nın "vekalet savaşı" olarak nitelendiriyor ve Ukrayna'ya verilen desteğin sonuçları olacağı uyarısında bulunuyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Rusya'nın talebi üzerine acil toplantı düzenlenmesi bekleniyor. Rusya'nın, saldırıyı kınayan bir karar tasarısı sunması muhtemel; ancak Batılı üyelerin veto yetkisi nedeniyle kararın geçmesi zor görünüyor. Uzmanlar, saldırının savaşın gidişatını değiştirmeyeceğini, ancak Rusya'nın hava savunma sistemlerinin etkinliği konusunda soru işaretleri yarattığını ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'nın Moskova'ya yönelik geniş çaplı İHA saldırısı, Türkiye'nin Karadeniz havzasındaki güvenlik dengeleri açısından yakından takip ettiği bir gelişme. Savaşın tırmanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye'nin üstlendiği arabuluculuk rolünü daha da kritik hale getiriyor. Ankara, hem Kiev hem Moskova ile diyalog kanallarını açık tutarak tahıl koridoru gibi anlaşmalarda kolaylaştırıcı olmayı sürdürüyor. Saldırıların Rusya içlerine yayılması, Karadeniz'deki ticari gemi trafiği ve enerji güvenliği açısından risk oluşturuyor. Türkiye, NATO içindeki konumu itibarıyla Ukrayna'ya askeri destek verirken, Rusya ile ekonomik ve enerji bağlarını da koruyor. Bu denge politikası, savaşın uzaması ve saldırıların yoğunlaşmasıyla daha da zorlu bir sınavdan geçiyor.
