Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Cakarta'da düzenlediği basın toplantısında, Hindistan'ın İsrail-Filistin çatışmasının çözümünde iki devletli çözümü desteklediğini belirtti. Modi, Endonezya ile BrahMos süpersonik seyir füzesi sistemi ve Astra Mk-1 görüş ötesi hava-hava füzelerinin teslimatı dahil çok sayıda anlaşmanın imzalanmasına başkanlık ederken yaptığı açıklamada, Hindistan'ın diyalog ve diplomasinin rolüne inandığını vurguladı. Bu açıklama, Hindistan'ın İsrail ile artan askeri iş birliğine rağmen Filistin meselesindeki geleneksel duruşunu koruduğunu gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Hindistan, uzun süredir Filistin davasına destek vermekle birlikte, son yıllarda İsrail ile savunma ve teknoloji alanında yakın ilişkiler geliştirdi. İki ülke arasındaki savunma ticareti milyarlarca doları buluyor. Modi'nin açıklaması, Hindistan'ın bu hassas dengeyi koruma çabası olarak yorumlanıyor. Cakarta'daki anlaşmalar kapsamında Endonezya'ya BrahMos füzelerinin yanı sıra Astra Mk-1 füzeleri de teslim edilecek. Bu, Hindistan'ın savunma ihracatını artırma stratejisinin bir parçası.
İki devletli çözüm, uluslararası toplum tarafından geniş kabul gören bir model olmakla birlikte, son yıllarda İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikaları nedeniyle uygulanabilirliği tartışma konusu. Modi'nin bu açıklamayı Güneydoğu Asya'da yapması, Hindistan'ın bölgedeki nüfuzunu artırma çabasıyla da bağlantılı. Endonezya, dünyanın en büyük Müslüman nüfusuna sahip ülkesi olarak Filistin meselesine duyarlı.
Bölgesel ve küresel boyut
Hindistan'ın bu açıklaması, Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengeleri açısından önemli. Çin'in bölgedeki artan etkisine karşı Hindistan, ASEAN ülkeleriyle askeri ve diplomatik bağlarını güçlendiriyor. Endonezya, Hindistan için stratejik bir ortak; iki ülke Hint-Pasifik vizyonu konusunda benzer görüşlere sahip. Modi'nin iki devletli çözüm vurgusu, aynı zamanda Hindistan'ın bağlantısızlar hareketi içindeki geleneksel rolüne de işaret ediyor. Öte yandan, Hindistan'ın İsrail ile ilişkileri İran ve Arap ülkeleri nezdinde dikkatle izleniyor. Modi'nin bu açıklaması, Hindistan'ın Filistin meselesinde tarafsız kalmaya çalıştığını ancak pratikte İsrail ile iş birliğini derinleştirdiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği güçlü destekle biliniyor ve iki devletli çözümü savunuyor. Hindistan'ın bu açıklaması, Türkiye'nin BM ve İİT gibi platformlarda yürüttüğü politikalarla örtüşüyor. Ancak Hindistan'ın İsrail ile askeri iş birliği, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki çıkarlarıyla zaman zaman çelişebiliyor. Türkiye, Hindistan'ın bu denge politikasını yakından izlemeli; özellikle Keşmir meselesinde Hindistan'ın tutumu ve Pakistan ile ilişkiler bağlamında bu açıklamanın bölgesel yansımaları olabilir. Küresel ölçekte, iki devletli çözümün yeniden gündeme gelmesi, Türkiye'nin diplomatik çabalarına destek sağlayabilir.
