Missouri Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump'ın desteklediği ve Cumhuriyetçilere avantaj sağlayacağı öne sürülen yeni seçim bölgesi haritasını iptal ederek, kasım ayındaki ara seçimlerde kullanılmasını engelledi. Mahkeme kararı, eyaletteki seçim çevrelerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin tartışmaları alevlendirdi. Cumhuriyetçiler, kararı temyiz edeceklerini ve konuyu ABD Yüksek Mahkemesi'ne taşıyacaklarını açıkladı. Ara seçimlere sadece aylar kalmışken alınan bu karar, ulusal siyaset sahnesinde yeni bir gerilim hattı oluşturdu.
Kararın Arka Planı ve Siyasi Mücadele
Missouri Yüksek Mahkemesi'nin iptal ettiği harita, 2020 nüfus sayımı sonrası eyaletin sekiz sandalyeli Temsilciler Meclisi dağılımını yeniden çiziyordu. Cumhuriyetçi kontrolündeki eyalet meclisi tarafından kabul edilen plan, özellikle Kansas City ve St. Louis gibi Demokratların kalesi olan kentsel bölgeleri parçalayarak Cumhuriyetçi seçmenleri güçlendirmeyi amaçlıyordu. Muhalifler, haritanın "gerrymandering" (seçim çevresi manipülasyonu) yoluyla Demokratların temsil gücünü zayıflattığını savundu. Mahkeme, kararında eyalet anayasasının adil temsil ilkelerine atıfta bulundu ve planın yasal dayanağının zayıf olduğunu belirtti.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada kararı "utanç verici" olarak nitelendirdi ve "Cumhuriyetçi seçmenlerin iradesinin gasp edildiğini" öne sürdü. Eski başkan, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde eyalet düzeyinde seçim yasalarını etkileyerek avantaj sağlama stratejisinin bir parçası olarak bu haritayı desteklemişti. Missouri Cumhuriyetçi Parti yetkilileri, kararın ardından acil toplantı düzenleyerek temyiz sürecini başlattı. Temyiz başvurusunun önümüzdeki günlerde ABD Yüksek Mahkemesi'ne iletilmesi bekleniyor. Yüksek Mahkeme'nin muhafazakar çoğunluğu, benzer davalarda genellikle eyalet yasama organlarının yetkilerini geniş yorumlama eğiliminde olduğundan, Cumhuriyetçiler buradan olumlu sonuç çıkarmayı umuyor.
Demokratlar ise kararı "demokrasinin zaferi" olarak selamladı. Missouri Demokratik Parti Sözcüsü, yaptığı yazılı açıklamada, "Mahkeme, seçmenlerin sesini susturmaya yönelik açık bir girişimi durdurdu. Her oy eşit değerdedir ve bu karar bunu teyit etmiştir" dedi. Seçim hakları örgütleri de kararı memnuniyetle karşıladı ve benzer manipülasyon girişimlerinin diğer eyaletlerde de incelenmesi çağrısında bulundu. Ara seçimlere yaklaşık altı ay kala, Missouri'deki bu karar, ulusal çapta seçim güvenliği ve adil temsil tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Missouri'deki gelişme, ABD'de seçim çevresi düzenlemelerinin nasıl siyasi bir silaha dönüştüğünü gözler önüne seriyor. 2020 nüfus sayımı sonrası birçok eyalette benzer gerrymandering davaları açıldı. Kuzey Karolina, Ohio, Georgia gibi kritik eyaletlerde de Cumhuriyetçi ve Demokrat partiler arasında harita kavgaları sürüyor. Bu davaların sonuçları, Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluk dengesini doğrudan etkileyebilir. Ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Meclis'i kazanması halinde, Biden yönetiminin yasama gündemi ciddi şekilde tıkanabilir. Bu da ABD'nin dış politika kararlarında daha içe dönük ve öngörülemez bir tutum izlemesine yol açabilir. Özellikle Ukrayna'ya askeri yardım, NATO'nun genişlemesi ve Çin'e yönelik ticaret politikaları gibi konularda Kongre'deki denge belirleyici olacak.
Uluslararası arenada ise ABD'deki seçim tartışmaları, ülkenin demokratik kurumlarına yönelik algıyı etkiliyor. Avrupa başkentleri ve Asya'daki müttefikler, Washington'daki siyasi istikrarsızlığı yakından izliyor. Özellikle 6 Ocak Kongre baskını sonrası ABD demokrasisinin dayanıklılığı sıkça sorgulanır hale geldi. Missouri kararı, bu sorgulamaları daha da derinleştirebilir. Zira seçim kurallarının yargı eliyle belirlenmesi, seçmen iradesinin yargı organları tarafından şekillendirildiği algısını güçlendiriyor. Bu durum, ABD'nin küresel liderlik iddiasına gölge düşürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Missouri'deki seçim haritası krizi, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de ABD iç siyasetindeki kutuplaşmanın derinleştiğini göstermesi açısından önemli. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde Kongre'nin rolüne sıkça tanık oluyor. F-16 satışı, PKK/YPG'ye verilen destek ve FETÖ'nün iadesi gibi konularda Temsilciler Meclisi'ndeki dengeler belirleyici olabiliyor. Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Meclis'i kazanması, bazı başlıklarda Ankara'nın lehine sonuçlar doğurabilir; ancak genel olarak ABD'nin içe kapanması ve dış politikada öngörülemezliği, Türkiye gibi bölgesel güçler için risk ve fırsatları birlikte barındırıyor. Seçim sonuçları, ikili ilişkilerin seyrini etkileyecek.
