Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, başkent Kahire’nin doğusunda inşa edilen ve dünyanın en büyük askeri karargâh kompleksi olduğu belirtilen “Octagon” (Sekizgen) adlı dev tesisin resmî açılışını gerçekleştirdi. Sisi, eski bir general olmasına rağmen nadiren giydiği askerî üniformayla törene katılarak dikkat çekti. Törende hava gösterileri ve askerî birliklerin geçit töreni yapıldı. Kompleks, sekiz ana binadan oluşuyor ve yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alana yayılıyor. Mısır ordusu, bu tesisin tüm kara, deniz ve hava kuvvetleri komutanlıklarını tek bir çatı altında toplaması açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Gelişmenin arka planı
Octagon kompleksinin inşaatına 2016 yılında başlandı. 8,5 milyar dolara mal olduğu tahmin edilen tesis, Mısır ordusunun modernizasyon programının en görünür parçası olarak öne çıkıyor. Kompleks, adını sekizgen şeklindeki ana binasından alıyor. İçerisinde operasyon merkezleri, istihbarat birimleri, lojistik depolar, konferans salonları ve binlerce asker için konaklama tesisleri bulunuyor. Ayrıca tesis, elektronik harp ve siber savunma birimlerini de barındırıyor. Mısır yönetimi, bu karargâhın ordunun koordinasyon kabiliyetini artıracağını ve olası tehditlere karşı hızlı müdahale imkânı sağlayacağını savunuyor.
Analistler, devasa bütçesine rağmen Mısır ekonomisinin ciddi zorluklar yaşadığı bir dönemde bu tesisin açılmasının sembolik bir mesaj taşıdığını belirtiyor. Ülkede enflasyon yüksek, döviz sıkıntısı devam ediyor ve dış borç 165 milyar doları aşmış durumda. Buna karşın, orduya ayrılan kaynakların artarak sürmesi, ordunun Mısır siyasetindeki merkezî rolünü koruduğunu gösteriyor. Cumhurbaşkanı Sisi, 2013 darbesinden bu yana orduyu devletin en güçlü kurumu haline getirmiş durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
Octagon, sadece Mısır’ın iç siyasetinde değil, bölgesel dengeler açısından da önemli bir yere sahip. Mısır, Doğu Akdeniz’de Türkiye ile, Nil Nehri sularının paylaşımı konusunda Etiyopya ile ve Libya’da çeşitli aktörlerle rekabet halinde. Bu dev karargâh, Mısır’ın askerî caydırıcılığını artırmayı ve bölgede söz sahibi olma iddiasını pekiştirmeyi amaçlıyor. Özellikle Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları ve Libya’daki istikrarsızlık, Mısır’ı askerî varlığını güçlendirmeye iten başlıca etkenler. Ayrıca, Mısır’ın ABD ve Rusya ile dengeli ilişkiler yürüttüğü, Fransız yapımı Rafale savaş uçakları ve Alman denizaltıları gibi farklı ülkelerden silah sistemleri satın aldığı biliniyor. Octagon’un bu çok uluslu askerî iş birliklerine ev sahipliği yapması bekleniyor.
Öte yandan, bu büyüklükte bir tesisin işletme maliyetleri de tartışma konusu. Mısır’ın karşı karşıya olduğu ekonomik kriz düşünüldüğünde, bu tür harcamaların sürdürülebilirliği sorgulanıyor. Ancak Sisi yönetimi, ulusal güvenliğin her şeyin önünde geldiğini ve ordunun modernizasyonunun kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Octagon kompleksinin açılması, Türkiye-Mısır ilişkileri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. İki ülke arasında son dönemde normalleşme adımları atılsa da, Libya, Doğu Akdeniz ve Katar krizi gibi konularda derin görüş ayrılıkları devam ediyor. Mısır’ın askerî kapasitesini artırması ve bölgesel bir güç haline gelme çabası, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikaları ve Libya’daki varlığı üzerinde doğrudan etkili olabilir. Türkiye’nin de son yıllarda savunma sanayiinde önemli atılımlar yaptığı ve askerî üs ağını genişlettiği düşünülürse, iki ülke arasında yumuşama olsa bile, bir güç rekabetinin sürdüğü söylenebilir.
