Süper Tayfun Bavi, ABD’nin Pasifik Okyanusu’ndaki topraklarından biri olan Rota Adası’nı ‘felaket’ boyutunda etkisi altına aldı. Yetkililer, tayfunun Kategori 5 kasırgaya eşdeğer rüzgar hızlarına ulaştığını ve adada büyük yıkıma yol açtığını bildirdi. Rota, Kuzey Mariana Adaları’nın bir parçası olup yaklaşık 2 bin 500 kişilik nüfusa sahip. Bölge sakinleri, son yılların en güçlü fırtınasıyla karşı karşıya olduklarını belirtirken, yetkililer can kaybını önlemek için acil önlemler aldı.
Fırtınanın Şiddeti ve Etkileri
Bavi, 24 Ekim 2025’te Rota’ya ulaştığında saatte 260 kilometreyi aşan rüzgar hızları kaydedildi. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), tayfunun ‘süper’ statüsüne yükseldiğini ve Rota’da büyük hasara yol açtığını duyurdu. Adadaki altyapının büyük kısmı çökerken, elektrik hatları koptu, yollar kullanılamaz hale geldi ve birçok bina çatılarını kaybetti. Yetkililer, özellikle kıyı bölgelerinde tsunami benzeri dalgaların meydana geldiğini ve deniz seviyesinin 3 metreye kadar yükseldiğini aktardı.
Fırtınanın merkez üssü Rota’nın güney kıyılarına yakın bir noktadan geçti. Ada genelinde şiddetli yağışlar sele neden olurken, heyelan riski de arttı. ABD ordusuna ait Guam’daki Andersen Hava Üssü’nün de tayfuna karşı tedbir aldığı öğrenildi. Bavi’nin ardından bölgede arama kurtarma çalışmaları başlatılırken, adanın izole olması yardım çabalarını güçleştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pasifik’te sık görülen tayfunlar, iklim değişikliği nedeniyle giderek daha şiddetli hale geliyor. Bilim insanları, deniz suyu sıcaklıklarının artmasının bu tür mega fırtınaların oluşumunu tetiklediğini vurguluyor. Rota Adası, ABD’nin stratejik açıdan önemli bir bölgesi olmasa da, tayfunun geçtiği güzergah Guam ve Saipan gibi diğer ABD topraklarını da tehdit etti. Bölge, ABD’nin Asya-Pasifik’teki askeri varlığı açısından kritik öneme sahip. Tayfunun, denizaltı kabloları ve iletişim altyapısına verdiği zararın etkilerinin haftalarca sürebileceği belirtiliyor.
Öte yandan, Filipinler ve Japonya gibi komşu ülkeler de tayfunun izleme radarında. Bavi’nin rotası üzerinde bulunan diğer adalar için uyarılar yapıldı. Küresel ölçekte, bu tür doğal afetlerin artışı, ülkelerin iklim adaptasyon politikalarını hızlandırması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayfunun doğrudan Türkiye’yi etkilemesi söz konusu değil. Ancak gelişme, iklim değişikliğinin küresel etkilerini bir kez daha hatırlatması açısından önemli. Türkiye, Akdeniz havzasında benzer aşırı hava olaylarına (orman yangınları, sel) maruz kalıyor. Pasifik’teki bu tür felaketler, uluslararası iklim finansmanı ve afet yönetimi işbirliği müzakerelerinde örnek teşkil edebilir. Ayrıca, ABD’nin bölgedeki askeri varlığının etkilenmesi, küresel güç dengesi açısından dolaylı yansımalar doğurabilir. Türkiye’nin NATO müttefiki olarak ABD’nin afet yardımı çağrılarına yanıt vermesi gündeme gelebilir.
