Mısır, Suriye'nin yeni yönetiminin atadığı büyükelçiyi kabul etmeyerek iki ülke arasındaki diplomatik gerilimi tırmandırdı. Muhammed Taha el-Ahmed, daha önce cihatçı grup Heyet Tahrir eş-Şam'ın (HTŞ) kontrolündeki Suriye Kurtuluş Hükümeti'nde görev yapmıştı. Kahire, İslamcılığa karşı bölgenin en güçlü muhaliflerinden biri olarak bilinirken, bu atama Mısır'ın kırmızı çizgilerini aştı.
Gelişmenin Arka Planı
Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa, geçtiğimiz haftalarda yaptığı diplomatik atamalarla uluslararası meşruiyet arayışını hızlandırmıştı. Muhammed Taha el-Ahmed'in büyükelçi olarak atanması, Şaraa yönetiminin HTŞ kökenli kadroları ön plana çıkarma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak Mısır, bu atamayı doğrudan bir provokasyon olarak gördü. El-Ahmed, 2017'den 2024'e kadar HTŞ'nin siyasi kolu olan Suriye Kurtuluş Hükümeti'nde dışişleri bakanlığı yapmıştı. HTŞ, ABD ve Birleşmiş Milletler tarafından terör örgütü olarak listeleniyor. Mısır Dışişleri Bakanlığı, el-Ahmed'in geçmişinin Kahire'nin güvenlik endişeleriyle bağdaşmadığını ve bu nedenle kabul edilmediğini açıkladı.
Mısır'ın bu hamlesi, Şaraa'nın geçen ay Ulusal Diyalog Konferansı'nı düzenleyerek uluslararası topluma daha ılımlı bir profil çizme çabasına darbe vurdu. Konferansta, azınlık hakları ve kadınların iş gücüne katılımı gibi konular ele alınmıştı. Ancak Mısır'ın bu ret kararı, HTŞ bağlantılı isimlerin diplomatik görevlere getirilmesinin henüz uluslararası kabul görmediğini ortaya koydu.
Bölgesel Boyut
Mısır'ın bu tutumu, Arap Birliği içindeki İslamcılık karşıtı bloğun gücünü yansıtıyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan da Mısır'ı destekliyor. Bu üçlü, Müslüman Kardeşler ve onun türevlerine karşı ortak bir duruş sergiliyor. HTŞ, ideolojik olarak Müslüman Kardeşler'den farklı olsa da, cihatçı geçmişi nedeniyle benzer bir tehdit olarak algılanıyor. Öte yandan Katar ve Türkiye, HTŞ ile daha esnek ilişkiler kurarak Şaraa yönetimine destek veriyor. Bu durum, Arap dünyasında yeni bir ayrışma çizgisi oluşturuyor. Mısır'ın elçiyi reddetmesi, Şam ve Ankara arasındaki yakınlaşmayı da dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, HTŞ'nin Suriye'nin kuzeyindeki varlığını meşrulaştırmaya çalışırken, Mısır ve müttefikleri bu adımları engellemeye çalışıyor. Bölgedeki güç dengeleri, Suriye'nin yeniden inşası sürecinde hangi aktörlerin belirleyici olacağını şekillendirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın HTŞ bağlantılı bir büyükelçiyi reddetmesi, Türkiye'nin Suriye politikasını doğrudan ilgilendiriyor. Ankara, HTŞ'yi terör örgütü listesine almış olsa da, Şaraa yönetimiyle pragmatik ilişkiler geliştiriyor. Bu gerilim, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyindeki nüfuz mücadelesini zorlaştırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Katar ile birlikte desteklediği İslamcı aktörler, Mısır- Suudi-BAE bloğunun sert muhalefetiyle karşılaşıyor. Bu durum, Türk dış politikasının Ortadoğu'da manevra alanını daraltıyor. Ankara, bir yandan HTŞ üzerinden Suriye'de etkili olmaya çalışırken, diğer yandan Mısır'la ilişkilerini iyileştirme çabalarına devam ediyor. Ancak bu iki hedef arasındaki çelişki, Türkiye'yi seçim yapmaya zorlayabilir.
