Küresel emtia piyasalarında mısır fiyatları, ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) Salı günü açıklayacağı stok raporu öncesinde sert bir düşüş yaşadı. Vadeli işlemlerde yüzde 3'ü aşan kayıplarla işlem gören mısır, yatırımcıların dikkatini ABD'deki rekor seviyedeki stoklara çevirmesiyle geriledi. USDA verilerine göre, 2024/25 sezonu sonunda ABD mısır stoklarının 1988'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşması bekleniyor. Bu durum, arz fazlası endişelerini artırarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.
Isı Dalgası ve Stok Baskısı
ABD'nin Ortabatı bölgesinde etkili olan ısı dalgası, kısa vadede mısır mahsulü için stres yaratabilecek olsa da, piyasalar bu endişeyi geride bırakmış görünüyor. USDA'nın aylık Dünya Tarım Arz ve Talep Tahminleri (WASDE) raporunda, 2024/25 sezonu için mısır stoklarının 2,2 milyar bushel (yaklaşık 55,9 milyon ton) olarak tahmin edildiği belirtiliyor. Bu rakam, bir önceki sezona göre yüzde 10 artış anlamına geliyor ve 36 yılın en yüksek seviyesine işaret ediyor. Analistler, stok artışının temel nedenini geçen yılki rekor hasat ve iç talepteki yavaşlama olarak gösteriyor.
Öte yandan, hafta sonu boyunca etkili olan aşırı sıcaklar, Ortabatı'nın bazı bölgelerinde bitki gelişimini olumsuz etkileyebileceği uyarılarına yol açsa da, tüccarlar USDA'nın geniş stok verisine odaklanmış durumda. Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) en aktif mısır vadeli kontratı, Perşembe günkü kapanışa göre yüzde 3,2 düşüşle bushel başına 4,15 dolara geriledi. Bu düşüş, son iki ayın en büyük günlük kaybı olarak kayıtlara geçti.
Küresel Mısır Piyasasında Dengeler
ABD'nin dünyanın en büyük mısır ihracatçısı olması, stok verilerinin küresel fiyatlar üzerinde doğrudan etkili olmasına neden oluyor. Brezilya ve Arjantin'de de hasat dönemi yaklaşırken, küresel arzın bol olması bekleniyor. Özellikle Çin'in ithalat talebindeki yavaşlama, stok fazlasını daha da belirgin hale getiriyor. USDA verilerine göre, Çin bu sezon mısır ithalatını geçen yıla kıyasla yüzde 15 azaltarak 18 milyon tona çekti. Bu durum, ABD'li çiftçilerin elindeki stokların eritilmesini zorlaştırıyor.
Avrupa'da ise kuraklık endişelerine rağmen, Fransa ve Romanya'da beklenenden iyi gelen hasat tahminleri, fiyatları aşağı yönlü etkiliyor. Ukrayna'nın Karadeniz koridoru üzerinden artan ihracatı da küresel arza katkıda bulunuyor. Tüm bu faktörler, mısır fiyatlarının önümüzdeki aylarda düşük seyretmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, mısırda net ithalatçı konumunda olup, yıllık yaklaşık 2-3 milyon ton mısır ithal etmektedir. Küresel mısır fiyatlarındaki düşüş, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini azaltarak hayvancılık ve yem sanayisine olumlu yansıyabilir. Ancak, ABD stoklarının rekor seviyede olması, aynı zamanda tarım politikaları açısından da dikkatle izlenmelidir. Düşük küresel fiyatlar, yerli üreticiyi koruma amaçlı tarım desteklerinin gözden geçirilmesini gerektirebilir. Ayrıca, mısır fiyatlarındaki düşüşün enflasyon üzerindeki etkisi sınırlı olsa da, gıda fiyatlarındaki genel düşüşe katkı sağlayabilir. Türkiye, bu dönemde ithalat anlaşmalarını uygun fiyatlarla yenileme fırsatı yakalayabilir.
