28 Şubat sabahı, İran'ın güneyindeki Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen saldırı, onlarca çocuğun ölümüyle sonuçlandı. Saldırının ardından bölgede toplanan kanıtlar, ABD'nin sorumlu olabileceğine işaret ediyor. Der Spiegel, saldırının bir savaş suçu olup olmadığını mercek altına aldı. İşte çarpıcı detaylar ve uluslararası hukukun sınırları.
Saldırının Arka Planı ve Kanıtlar
Minab kentindeki ilkokul, 28 Şubat sabahı saat 09.30 sularında büyük bir patlamayla sarsıldı. İlk belirlemelere göre, saldırıda en az 45 çocuk hayatını kaybetti, 70'ten fazla kişi yaralandı. İranlı yetkililer, saldırının ABD'ye ait bir insansız hava aracı (İHA) tarafından gerçekleştirildiğini öne sürdü. Bölgede bulunan mühimmat parçaları ve füze kalıntıları, ABD yapımı GBU-39 tipi bir mühimmatın kullanıldığını gösteriyor. Bu mühimmat, yüksek hassasiyetli hedef vuruşları için tasarlanmış olup, genellikle kentsel alanlarda kullanılıyor. Ancak bir okulun hedef alınması, uluslararası insancıl hukukun temel ilkelerini ihlal ediyor.
Der Spiegel'in ulaştığı tanık ifadeleri, saldırı anında okulda 300'den fazla öğrenci ve öğretmenin bulunduğunu aktarıyor. Patlamanın ardından çıkan yangın, binanın büyük bölümünü kül etti. İtfaiye ekipleri ve yerel halk enkaz altında kalanları kurtarmak için seferber olurken, İran hükümeti acil durum ilan etti. İran Dışişleri Bakanı, saldırıyı kınayan bir açıklama yaparak, BM Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı.
Uluslararası Hukuk ve Savaş Suçu Tartışmaları
Bir saldırının savaş suçu sayılabilmesi için, askeri bir hedef ile sivil bir hedef arasında ayrım yapılmaması veya orantısız güç kullanımı gibi kriterler aranıyor. Minab saldırısında, bir ilkokulun hedef alınması, Cenevre Sözleşmeleri'ne açık bir aykırılık teşkil ediyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü'ne göre, sivilleri veya sivil hedefleri kasıtlı olarak hedef almak savaş suçu kapsamında değerlendiriliyor. Bu bağlamda, ABD'nin saldırıyı gerçekleştirdiğine dair güçlü kanıtlar bulunması halinde, Washington yönetimi hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalabilir.
ABD'den henüz resmi bir yanıt gelmezken, uzmanlar saldırının arkasında farklı bir aktörün de olabileceğini belirtiyor. Bölgede faaliyet gösteren silahlı gruplar veya başka devletlerin bu tür bir eylemi gerçekleştirme olasılığı da masada. Ancak mühimmatın teknik özellikleri ve olayın hemen ardından İran hava sahasında ABD savaş uçaklarının tespit edilmesi, ABD'yi daha fazla hedef haline getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Minab saldırısı, doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da bölgesel istikrar açısından kritik bir öneme sahip. İran'da yaşanacak bir gerginlik, Türkiye'nin güney sınırlarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin bölgedeki askeri varlığı ve olası bir savaş suçu iddiası, Türkiye'nin NATO üyesi olarak ittifak içindeki konumunu da sorgulatabilir. Ankara, bu tür olaylarda uluslararası hukuka saygı gösterilmesi gerektiğini vurgularken, bölgesel diyalog ve istikrar arayışlarını sürdürmelidir.
