Aktör Michael Sheen'in sunduğu yeni bir BBC belgeseli, İngiltere genelinde çevre ve halk sağlığını tehdit eden zehirli atık sahalarını gözler önüne serdi. Belgesel, ülke genelinde binlerce şüpheli alanın bulunduğunu ve bunların yalnızca 'buzdağının görünen kısmı' olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, yetkilileri bu sahaların kapsamlı bir şekilde araştırılması ve temizlenmesi için acil adım atmaya çağırıyor.
Belgeselin ortaya çıkardıkları
Belgeselde, İngiltere'nin çeşitli bölgelerinde tespit edilen ve aralarında eski sanayi tesisleri, çöp depolama alanları ve terk edilmiş maden sahalarının da bulunduğu onlarca zehirli atık bölgesi inceleniyor. Bu alanlarda toprak ve su kaynaklarına sızan ağır metaller, petrol türevleri ve diğer kimyasal atıkların ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor. Belgesel ekibi, bazı bölgelerde yaşayan insanlarda yüksek oranda kanser ve solunum yolu hastalıkları görüldüğünü tespit etti.
Çevre bilimci Dr. Emily Carter, belgeselde yaptığı açıklamada, 'Bu sahaların sayısı resmi kayıtlarda görünenden çok daha fazla. Biz sadece yüzeyi kazıdık. Ülke genelinde binlerce potansiyel tehlike bölgesi bulunuyor ve bunların çoğu hiçbir denetime tabi tutulmamış durumda' dedi. Carter, özellikle 20. yüzyılın ortalarında faaliyet göstermiş ve kapanmış fabrikaların bulunduğu alanların büyük risk taşıdığını vurguladı.
İngiltere Çevre Ajansı, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, mevcut yasal çerçeve çerçevesinde kirlenmiş alanların tespiti ve temizliği için çalışmaların sürdüğünü, ancak kaynak yetersizliği nedeniyle önceliklendirme yapmak zorunda kaldıklarını belirtti. Açıklamada, 'Halk sağlığını korumak bizim önceliğimizdir; ancak elimizdeki kaynaklarla tüm alanları aynı anda incelememiz mümkün değil' ifadelerine yer verildi.
Küresel boyut ve çevre aktivistlerinin tepkisi
Bu durum yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Dünya genelinde sanayileşmiş ülkelerde benzer zehirli atık sorunları yaşanıyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkelerin atıklarını ithal ederek bu sorunun daha da büyümesine neden oluyor. Çevre örgütleri, uluslararası toplumu bu konuda daha sıkı düzenlemeler yapmaya ve kirlenmiş alanların temizlenmesi için fon ayırmaya çağırıyor. Greenpeace yetkilileri, 'Bu belgesel, sanayileşmenin bedelini ödeyen toplumların sesini duyuruyor. Hükümetler artık bu sorunu görmezden gelemez' şeklinde konuştu.
Uzmanlar, zehirli atık sahalarının temizlenmesinin maliyetli bir süreç olduğuna dikkat çekiyor. Ancak bu alanların insan sağlığına ve çevreye verdiği zararın, temizlik maliyetlerinden çok daha yüksek olduğu vurgulanıyor. Ayrıca, bu sahaların gayrimenkul değerlerini düşürdüğü ve bölgesel ekonomileri olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hızlı sanayileşme süreciyle birlikte benzer çevre sorunlarıyla karşı karşıya. Özellikle İstanbul, İzmit, İzmir ve Adana gibi sanayi kentlerinde eski fabrika alanlarında ve vahşi çöp depolama sahalarında ciddi kirlilik sorunları bulunuyor. Bu belgesel, Türkiye'deki yetkililere ve kamuoyuna, bu alanların acilen envanterinin çıkarılması ve temizlenmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, Avrupa Birliği müzakere sürecinde çevre faslının açılması, Türkiye'nin bu konudaki mevzuatını AB standartlarına uyumlaştırmasını gerektiriyor. Bu nedenle, İngiltere'de yaşanan bu gelişmeler, Türkiye için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor ve çevre politikalarının gözden geçirilmesi için bir fırsat sunuyor.