Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Pazar günü yaptığı açıklamada, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin önümüzdeki hafta yapılacak Saksonya-Anhalt bölgesel seçimlerinde zafer kazanmasının doğu eyaletinin imajına zarar vereceğini ve yabancı şirketlerin bölgeye yatırım yapmasını engelleyeceğini söyledi. Merz'in bu çıkışı, göçmen karşıtı ve Avrupa şüphecisi söylemleriyle bilinen AfD'nin anketlerde önde gittiği seçim öncesinde geldi. Başbakan, ülkenin doğusundaki eyalette yatırım ikliminin korunmasının önemine vurgu yaparak, siyasi istikrarın ekonomik kalkınmanın ön koşulu olduğunu belirtti.
Seçim öncesi uyarılar ve ekonomik endişeler
Merz, Berlin'de düzenlediği basın toplantısında, “AfD'nin Saksonya-Anhalt'ta kazanması, bölgenin yatırım ortamını olumsuz etkiler ve uluslararası şirketlerin gözünde itibarını zedeler” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, 1 Eylül'de yapılacak eyalet seçimlerine sadece birkaç gün kala geldi. Anketler, AfD'nin oyların yaklaşık yüzde 30'unu alarak birinci parti olabileceğini gösteriyor. Bu durum, 1990'daki yeniden birleşmeden bu yana doğu eyaletlerinde aşırı sağın en güçlü olduğu döneme işaret ediyor.
Saksonya-Anhalt, kimya sanayisi, otomotiv tedarikçileri ve yenilenebilir enerji sektörüyle Almanya'nın önemli sanayi bölgelerinden biri. ABD merkezli Intel ve Tesla gibi şirketler bölgeye yakın yatırımlar yaparken, Çinli firmalar da son yıllarda bu eyalette fabrika kurma eğiliminde. Merz, bu tür yatırımların devam etmesi için siyasi ortamın güven verici olması gerektiğini vurguladı. “Yatırımcılar, uzun vadeli planlama yaparken siyasi istikrarı ve hukukun üstünlüğünü dikkate alır. Aşırılık yanlısı bir partinin yönetimde olması, bu güveni sarsar” dedi.
Başbakan ayrıca, AfD'nin Almanya'nın Avrupa Birliği üyeliğine ve ortak para birimi euroya karşı çıkışlarının da ekonomik belirsizlik yarattığını belirtti. “Avrupa entegrasyonu, Almanya'nın refahının temelidir. Bu temelin sorgulanması, ihracata dayalı ekonomimiz için büyük risk oluşturur” diye ekledi. Merz, bu nedenle tüm demokratik partilere seçmenlerden AfD'ye karşı net bir duruş sergilemeleri çağrısında bulundu.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Saksonya-Anhalt seçimleri, sadece Almanya için değil, Avrupa genelinde aşırı sağın yükselişi açısından da bir gösterge olarak görülüyor. AfD'nin doğu Almanya'daki güçlenmesi, Fransa'da Marine Le Pen'in Ulusal Birlik partisinin ve İtalya'da Giorgia Meloni'nin başarılarıyla paralellik gösteriyor. Uzmanlar, bu partilerin göçmen karşıtı söylemlerinin ve AB'ye yönelik eleştirilerinin, küreselleşmeden olumsuz etkilenen ve gelir dağılımındaki eşitsizlikten şikayetçi kesimler arasında karşılık bulduğunu ifade ediyor.
Ancak Saksonya-Anhalt'ta AfD'nin zafer kazanması halinde hükümet kurma şansı düşük görünüyor; diğer partiler şu ana kadar AfD ile koalisyon yapmayı reddediyor. Buna rağmen, AfD'nin güçlü bir muhalefet partisi olarak kalması, eyalet meclisindeki güç dengelerini değiştirebilir ve yasa yapım süreçlerini zorlaştırabilir. Ekonomik olarak da, bu tür bir siyasi tıkanıklık, yatırım kararlarında gecikmelere yol açabilir. Almanya'nın doğusundaki diğer eyaletlerde olduğu gibi, Saksonya-Anhalt'ta da genç nüfusun batıya göçü ve yaşlanan nüfus gibi yapısal sorunlar, siyasi istikrarsızlıkla birleştiğinde bölgenin cazibesini azaltabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Almanya'daki aşırı sağın yükselişinin Türkiye-AB ilişkilerine olası etkileri açısından önem taşıyor. AfD, göçmen karşıtı söylemiyle Türkiye kökenli göçmenleri de hedef alan bir parti olarak biliniyor. Almanya'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Türk kökenli nüfus, bu söylemlerden doğrudan etkilenebilir. Aynı zamanda, AfD'nin AB karşıtı tutumu, Türkiye'nin AB üyelik sürecini olumsuz etkileyebilir; zira böyle bir partinin güçlenmesi, AB içinde Türkiye'ye yönelik şüpheci sesleri artırabilir. Türkiye, Almanya ile ekonomik ilişkilerini çeşitlendirmeye çalışırken, Almanya'daki siyasi istikrar ve yatırım ortamının korunması, iki ülke arasındaki ticaretin sürdürülebilirliği açısından kritik. Bu nedenle Ankara, Almanya'daki seçim sonuçlarını ve aşırı sağın etkisini yakından izlemektedir.
