Meksika hükümeti Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri ile ortaklaşa yürütülen "ayna operasyonları" çerçevesinde Teksas sınır bölgesinde askeri personel konuşlandırdığını duyurdu. Açıklamaya göre, her iki ülke de kendi topraklarında eş zamanlı olarak asker bulunduruyor. Bu gelişme, ABD-Meksika sınırında son yıllarda artan güvenlik işbirliğinin yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
İşbirliğinin Arka Planı ve Detaylar
Meksika Savunma Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, konuşlandırmanın iki ülke arasındaki karşılıklı anlayış ve ortak güvenlik hedefleri doğrultusunda gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, operasyonların "ayna" niteliğinde olduğu, yani her iki tarafın da kendi sınır hattında benzer askeri önlemler aldığı vurgulandı. Ancak konuşlandırılan asker sayısı, birliklerin türü veya operasyonun süresi hakkında resmi bir bilgi paylaşılmadı.
ABD yetkilileri ise konuya ilişkin doğrudan bir açıklama yapmadı. Beyaz Saray ve Pentagon'dan henüz bir yorum gelmedi. Ancak ABD'nin son dönemde sınır güvenliğine yönelik artan ilgisi ve Meksika ile yürütülen göçmenlikle mücadele programları göz önüne alındığında, bu adımın iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinin bir parçası olduğu düşünülüyor.
Uzmanlar, "ayna operasyonları" kavramının yeni olmadığını, ancak bu ölçekte bir askeri konuşlandırmanın nadir görüldüğünü belirtiyor. Daha önce iki ülke arasında uyuşturucu kaçakçılığı ve insan ticaretiyle mücadele kapsamında ortak devriyeler yapıldığı biliniyor. Fakat bu kez askeri birliklerin doğrudan sınır hattına konuşlandırılması, işbirliğinin askeri boyuta taşındığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD-Meksika sınırı, dünyanın en yoğun geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. Son yıllarda Orta Amerika'dan gelen göçmen akını, uyuşturucu kartellerinin faaliyetleri ve silah kaçakçılığı gibi sorunlar iki ülke arasında gerilime yol açmıştı. Özellikle eski ABD Başkanı Donald Trump döneminde sınır duvarı inşası ve göçmen karşıtı politikalar gündemi belirlemişti. Mevcut Başkan Joe Biden yönetimi ise daha işbirlikçi bir yaklaşım benimseyerek Meksika ile ortak çözümler arayışında.
Bu son konuşlandırma, ABD'nin Latin Amerika'daki askeri varlığını ve Meksika'nın egemenlik hassasiyetlerini dengeleme çabası olarak yorumlanabilir. Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, geçmişte ABD'nin ülkeye asker konuşlandırmasına karşı çıkmış, ancak karşılıklı operasyonlara sıcak bakabileceğini ima etmişti. Nitekim bu açıklama, iki ülkenin ortak hareket ettiğini göstermesi açısından önemli.
Küresel ölçekte ise ABD'nin sınır güvenliği konusundaki hassasiyeti, diğer ülkelerle olan ilişkilerinde de belirleyici oluyor. Özellikle Çin ile yaşanan ticaret savaşları ve Kovid-19 sonrası tedarik zinciri sorunları, ABD'nin kendi kıtasındaki istikrara daha fazla önem vermesine yol açtı. Meksika ile yürütülen bu askeri işbirliği, aynı zamanda ABD'nin bölgedeki müttefikleriyle olan bağlarını güçlendirme çabası olarak da okunabilir.
Ancak insan hakları örgütleri, sınırda asker sayısının artmasının göçmenlere yönelik şiddeti ve keyfi uygulamaları artırabileceği uyarısında bulunuyor. Daha önce sınırda görev yapan Ulusal Muhafızlar, göçmenlere kötü muamele iddialarıyla gündeme gelmişti. Bu nedenle yeni konuşlandırmanın nasıl uygulanacağı ve denetleneceği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ile Meksika arasındaki bu askeri işbirliği, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de küresel güvenlik dinamikleri açısından dersler içeriyor. Türkiye, Suriye sınırında benzer şekilde güvenlik endişeleri yaşıyor ve zaman zaman ABD ile ortak devriyeler gerçekleştiriyor. Ancak Türkiye'nin sınır güvenliği politikası, mülteci akını ve terörle mücadele ekseninde şekilleniyor. ABD-Meksika modeli, iki egemen devletin karşılıklı rıza ile asker konuşlandırmasını gösteriyor. Türkiye, kendi sınırlarında benzer işbirliklerini Suriye ve Irak ile yürütmekte zorlanıyor. Bu haber, Türkiye'nin bölgesel aktörlerle güvenlik işbirliğini geliştirme ihtiyacını bir kez daha ortaya koyuyor. Ayrıca ABD'nin kendi kıtasına askeri odaklanması, küresel taahhütlerinde bir azalma anlamına gelebilir; bu da Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve savunma planlamalarını etkileyebilir.
