ABD Çalışma Bakanlığı, Mayıs ayına ilişkin tarım dışı istihdam verilerini 7 Haziran Cuma günü TSİ 15.30'da açıklayacak. Ekonomistler, yılın ilk çeyreğinde beklentileri aşan işe alım hızının Mayıs ayında yavaşlayacağını öngörüyor. Piyasa beklentisi, geçen ay 185 bin kişilik bir istihdam artışı yaşandığı yönünde. Bu rakam, Nisan ayındaki 175 binlik artışın hafif üzerinde olsa da, yılın ilk üç ayında aylık ortalama 269 bin olan artış hızına kıyasla belirgin bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı: Güçlü başlangıç ve duraksama işaretleri
ABD ekonomisi, 2024 yılının ilk dört ayında beklentilerin oldukça üzerinde bir istihdam artışı kaydetti. Ocak ayında 353 bin, Şubat'ta 270 bin, Mart'ta ise 315 bin kişilik artışlar, işgücü piyasasının hâlâ sıkı olduğunu gösteriyordu. Ancak Nisan ayı verisinin 175 bine gerilemesi, Federal Rezerv'in uzun süredir beklediği soğuma sinyallerinin ilk ciddi işareti olarak yorumlandı. Mayıs ayında bu eğilimin devam edip etmeyeceği kritik önem taşıyor.
İşsizlik oranının yüzde 3,9'da sabit kalması bekleniyor. Fed'in 2 enflasyon hedefi doğrultusunda faiz indirimine gidebilmesi için işgücü piyasasında talep enflasyonunun kontrol altına alındığına dair daha fazla kanıt görmesi gerekiyor. Bu nedenle Mayıs verisi, Fed'in 12 Haziran'daki toplantısı öncesinde son kritik veri olacak.
Ekonomistler, özellikle konut, inşaat ve perakende sektörlerinde istihdam artışının yavaşlayabileceğini belirtiyor. Yüksek faiz oranlarının bu sektörlerdeki işe alımları baskıladığı, sağlık ve eğitim gibi daha dayanıklı sektörlerin ise büyümeye devam ettiği gözlemleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Piyasalar dikkatle izliyor
ABD istihdam verileri, sadece Amerikan ekonomisi için değil, küresel piyasalar için de belirleyici bir gösterge. Güçlü istihdam verileri, Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği endişesini beslerken, zayıf veriler ekonominin resesyona girebileceği korkusunu artırıyor. Avrupa ve Asya borsaları, Mayıs raporuna odaklanmış durumda; özellikle gelişmekte olan ülke para birimleri, ABD faiz oranlarına duyarlılığı nedeniyle olası bir faiz indirimi sinyalinden olumlu etkilenebilir.
Bu bağlamda, Türkiye gibi yüksek dış borçlu ülkeler için ABD faiz politikasındaki yön değişikliği kritik. Düşük istihdam artışı ve buna bağlı olarak Fed'in faiz indirimine gitmesi, TL başta olmak üzere gelişmekte olan ülke para birimlerine kısa vadede rahatlama sağlayabilir. Ancak uzun vadeli etkiler, ABD ekonomisinin yumuşak iniş yapıp yapamayacağına bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD istihdam verileri, Türkiye ekonomisi için dolaylı ancak önemli bir belirleyici. Fed'in faiz indirimi döngüsüne başlaması, gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını hızlandırabilir ve Türkiye'nin dış finansman maliyetlerini düşürebilir. Ancak ABD'de güçlü istihdam, Fed'in faizleri yüksek tutmasına neden olarak TL üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, BP ve Shell gibi enerji devlerinin kârları ile ilişkilendirilmese de, küresel talep koşulları Türkiye'nin ihracatını etkileyecektir. Mayıs raporu, Türkiye'nin ihracat pazarlarındaki talep gücüne dair ipuçları sunacağından yakından izlenmeli.
