Kanada Merkez Bankası eski Başkanı ve Birleşmiş Milletler İklim Eylemi ve Finans Özel Elçisi Mark Carney, ABD’nin Michigan eyaletine bağlı Detroit ile Kanada’nın Ontario eyaletindeki Windsor şehri arasında inşa edilen yeni Gordie Howe Uluslararası Köprüsü’nün açılış tarihini resmen duyurdu. Açılışın, 2025 yılının son çeyreğinde yapılması planlanırken, Carney projenin maliyetinin tamamen Kanada hükümeti tarafından karşılandığını ve inşaatın 2018 yılında başladığını hatırlattı. Köprü, Kuzey Amerika’daki en yoğun ticaret yollarından birini rahatlatmayı ve iki ülke arasındaki ticari bağları güçlendirmeyi amaçlıyor.
Projenin arka planı ve Trump’ın tehditleri
Gordie Howe Uluslararası Köprüsü, adını efsanevi Kanadalı buz hokeyi oyuncusundan alıyor ve mevcut Ambassador Köprüsü’ne alternatif olarak tasarlandı. Mevcut köprünün kapasitesine yaklaşmakta olan talep, yeni bir geçiş noktasının aciliyetini artırıyor. Proje, 2018’de imzalanan bir anlaşma kapsamında Kanada tarafından tamamen finanse ediliyor; toplam maliyetin yaklaşık 5 milyar Kanada doları (yaklaşık 3,8 milyar ABD doları) olması bekleniyor.
Ancak süreç sorunsuz ilerlemedi. Eski ABD Başkanı Donald Trump, Kanada’yı ticaret uygulamaları nedeniyle eleştirerek projeyi “zaman ve para kaybı” olarak nitelendirmiş ve federal izinleri iptal etmekle tehdit etmişti. Trump’ın 2019’daki çelik ve alüminyum tarifeleriyle artan ticaret gerilimleri, projeyi siyasi bir hedef haline getirmişti. Carney, açıklamasında Trump’ın tehditlerine rağmen inşaatın planlandığı gibi ilerlediğini ve herhangi bir aksama yaşanmadığını vurguladı. Köprü, altı şeritli olup günde yaklaşık 10 bin kamyona ve 40 bin araca hizmet verecek kapasiteye sahip olacak.
Bölgesel ve küresel boyut
Köprü, yalnızca iki şehri değil, ABD ve Kanada ekonomilerini de birbirine bağlıyor. ABD-Kanada ticaret hacmi, yıllık yaklaşık 800 milyar Kanada dolarını buluyor ve bu ticaretin büyük bir kısmı Windsor-Detroit koridorundan geçiyor. Yeni köprünün, ticari araçlar için daha hızlı ve güvenilir bir geçiş sağlayarak tedarik zincirlerini rahatlatması bekleniyor. Özellikle otomotiv sektörü, bu köprüden büyük ölçüde faydalanacak; çünkü Detroit bölgesi ABD’nin otomotiv başkenti konumunda.
Proje ayrıca çevresel hedeflere de katkıda bulunmayı amaçlıyor. Köprüde karbon emisyonlarını azaltmak için akıllı trafik yönetim sistemleri ve enerji verimli aydınlatma kullanılacak. Carney’in iklim elçisi rolü göz önüne alındığında, bu vurgu özellikle dikkat çekici. Bununla birlikte, köprünün tamamlanması ABD’de altyapı yatırımlarının önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ve Kanada gibi büyük ekonomilerle ticari ve diplomatik ilişkilerini çeşitlendirmeye çalışan bir ülke konumunda. Bu köprü, Kuzey Amerika tedarik zincirlerinde önemli bir rol oynayacak ve Türk ihracatçıları için, özellikle otomotiv yan sanayi ve beyaz eşya gibi sektörlerde, dolaylı da olsa yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak doğrudan bir etki beklenmemelidir.
