Birleşik Krallık'ta, göçmenleri Manş Denizi üzerinden küçük botlarla taşıyanlara ağır cezalar öngören yeni yasa kapsamında ilk mahkûmiyet kararları verildi. Sudan uyruklu bir kişi ile Afgan uyruklu bir kişi, denizde düzensiz göçmen taşıma suçundan 15'er yıl hapis cezasına çarptırıldı. Portsmouth Kraliyet Mahkemesi'nde görülen davada, sanıkların botları profesyonel şekilde yönettikleri ve yolcuların hayatını riske attıkları belirtildi. Karar, İngiltere'nin sığınmacı akınını caydırmak için uygulamaya koyduğu sert önlemlerin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Küçük Tekneler Yasası ve ilk uygulama
İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı ve kısa süre önce yürürlüğe giren "Küçük Tekneler Yasası", Manş Denizi'nde düzensiz geçişleri organize eden kişilere ağır hapis cezaları öngörüyor. Yasaya göre, bot kullananlar en az 10 yıl, örgüt liderleri ise ömür boyu hapis cezası alabiliyor. Yetkililer, bu cezaların insan kaçakçılığı ağlarını hedef aldığını belirtiyor.
Mahkeme kayıtlarına göre, Sudanlı sanık geçen yıl ekim ayında bir botla 20'den fazla göçmeni Fransa kıyılarından İngiltere'ye geçirmeye çalışırken yakalandı. Afgan sanık ise aynı dönemde benzer bir operasyonda gözaltına alındı. Her iki sanık da suçlu olduklarını kabul etti. Savcılık, sanıkların her bir yolcu için 1.000 ila 3.000 sterlin arasında ücret aldığını ve bu paraları suç örgütlerine aktardığını tespit etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Manş Denizi'ndeki düzensiz geçişler, Avrupa genelinde sığınmacı politikalarının en tartışmalı konularından biri haline geldi. 2023 yılında yaklaşık 30 bin kişi küçük botlarla İngiltere'ye geçmeye çalıştı; bunlardan yüzlercesi denizde hayatını kaybetti. Fransa ve İngiltere arasında yapılan ikili anlaşmalar, devriyeleri artırsa da geçişler tamamen durdurulamadı. Uzmanlar, bu tür sert cezaların kısa vadede caydırıcı olabileceğini, ancak göç rotalarının ve yöntemlerinin değişebileceğini belirtiyor.
İnsan hakları örgütleri ise cezaların orantısız olduğunu ve sığınmacıların korunması gerektiğini savunuyor. Göçmenlerin çoğunun savaş ve yoksulluktan kaçtığına dikkat çeken kuruluşlar, İngiltere'nin politikalarının uluslararası hukuka aykırı olabileceği uyarısında bulunuyor. Karar, Avrupa Birliği ülkelerinde de yankı uyandırdı; bazı ülkeler benzer yasaları değerlendirmeye aldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, düzensiz göçle mücadelede benzer bir sınav veriyor. Ege Denizi'nde Yunanistan'a geçişler, Türkiye'nin sınır güvenliği ve AB ile ilişkilerinde kilit bir unsur. İngiltere'nin küçük tekne yasası, Türkiye'nin sahada uyguladığı caydırıcı tedbirlerle paralellik gösteriyor. Ancak Türkiye'nin insani boyutu da gözeten bir denge politikası izlemesi gerekiyor. Bu gelişme, Türkiye'nin AB ile geri kabul anlaşması ve yeni göç müzakerelerinde elini güçlendirebilecek bir emsal teşkil edebilir. Ayrıca, İngiltere'nin bu politikası, Türkiye üzerinden Avrupa'ya yönelen göç güzergâhlarının da benzer bir baskıyla karşılaşabileceğini gösteriyor.
