İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın Abu Dabi yönetimini Manchester'ın yeniden şekillenmesinde 'büyük ortak' olarak övmesi, kentin dönüşümünün kamuya maliyeti konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Manchester City futbol kulübünün başarısı, kulübün sahibi olan Abu Dabi Birleşik Arap Emirlikleri yönetiminin bölgedeki siyasi ve ekonomik etkisini artırmış, bu süreç Andy Burnham'ın 2017'de Büyük Manchester Belediye Başkanı seçilmesinde kritik rol oynamıştı.
Manchester City'nin yükselişi ve Abu Dabi etkisi
2008 yılında Abu Dabi Birleşik Arap Emirlikleri'nin Şeyh Mansur bin Zayid El Nahyan liderliğindeki bir yatırım grubu tarafından satın alınan Manchester City, o tarihten bu yana İngiliz futbolunun en güçlü kulüplerinden biri haline geldi. Kulüp, son on yılda yedi Premier Lig şampiyonluğu kazandı ve 2023'te UEFA Şampiyonlar Ligi'ni müzesine götürdü. Ancak Abu Dabi'nin kulübe yaptığı yatırımlar sadece sportif başarıyla sınırlı kalmadı; bölgede geniş çaplı kentsel dönüşüm projelerini de tetikledi.
Doğu Manchester'da Etihad Stadyumu çevresinde geliştirilen 80 dönümlük arazi, kulübün sahibiyle bağlantılı şirketler tarafından yeniden inşa edildi. Bu projeler arasında binlerce konut, yeni bir spor salonu, okullar ve ticari alanlar yer alıyor. Ancak eleştirmenler, bu dönüşümün yerel halk için konut fiyatlarını artırdığını ve düşük gelirli ailelerin bölgeden sürüldüğünü savunuyor.
2016 yılında Manchester City'nin yıldız oyuncusu Yaya Touré, Beijing İşçi Stadyumu yakınındaki küçük bir bara girerek hayranlarıyla buluşmuştu. Bu görüntü, kulübün küresel marka değerini ve Abu Dabi'nin yumuşak güç stratejisini simgeleyen anlardan biri olarak hafızalara kazındı.
Andy Burnham, 2017'de Büyük Manchester Belediye Başkanı seçildiğinde, Manchester City'nin başarısının yarattığı olumlu atmosferden faydalandı. Burnham, kulübün bölgeye getirdiği ekonomik canlılığı ve uluslararası tanınırlığı sık sık vurguladı. Ancak aynı zamanda, Abu Dabi yönetiminin bölgedeki artan etkisini dengelemeye çalıştı.
Kamu maliyeti ve siyasi yansımaları
Manchester'ın dönüşümü, kamu kaynaklarının ne kadarının özel yatırımcılara aktarıldığı sorusunu gündeme getiriyor. Şehir konseyi, Etihad Stadyumu çevresindeki altyapı çalışmaları için milyonlarca sterlin harcadı. Ayrıca, kulübün sahibiyle bağlantılı şirketlere vergi indirimleri ve imar kolaylıkları sağlandığı iddia ediliyor.
Bu durum, İngiltere'de futbol kulüplerinin sahiplik yapısı ve şehirler üzerindeki etkisi konusunda daha geniş bir tartışmayı da beraberinde getiriyor. Newcastle United'ın Suudi Arabistan fonu tarafından satın alınması, Paris Saint-Germain'in Katar sermayesiyle yönetilmesi gibi örnekler, Körfez ülkelerinin Avrupa futbolundaki artan ağırlığını gösteriyor.
Başbakan Starmer'ın Abu Dabi'yi 'büyük ortak' olarak nitelendirmesi, bu ilişkinin siyasi boyutunu gözler önüne seriyor. Starmer, geçtiğimiz aylarda Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayid ile görüşmüş ve iki ülke arasındaki ticari bağları güçlendirme sözü vermişti. Ancak muhalefet, bu yakınlaşmanın İngiltere'nin insan hakları ve şeffaflık ilkeleriyle çeliştiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Manchester City örneği, Körfez sermayesinin futbol ve kentsel dönüşüm yoluyla Batı'da nasıl siyasi nüfuz kazandığını gösteriyor. Türkiye, benzer şekilde Körfez yatırımlarını çekmeye çalışırken, bu yatırımların şeffaflık ve yerel ekonomiye katkısını dikkatle değerlendirmeli. Ayrıca, Avrupa'daki futbol kulüplerinde artan Körfez etkisi, Türk kulüplerinin rekabet gücünü ve transfer stratejilerini de dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, Abu Dabi ile ilişkilerini geliştirirken, kamu yararını ve hesap verebilirliği ön planda tutmalı.
