Mali'nin kuzeyindeki köylere düzenlenen saldırılarda Şahid-136 tipi kamikaze insansız hava araçlarının (İHA) kullanıldığına dair görüntüler, bağımsız araştırmacı gazetecilik kuruluşu Bellingcat tarafından doğrulandı. Bellingcat'ın jeo-konumlama çalışması, daha önce Fransa 24 ve Defence Blog gibi kaynaklarca aktarılan iddiaları güçlendiriyor. Bellingcat ve Jeune Afrique dergisi, bu hafta içinde gerçekleştirilen iki ayrı saldırıya ait görüntülerin analizini tamamladı. Söz konusu saldırıların, ülkenin kuzeyindeki etnik gruplar arası gerilimin tırmandığı bir dönemde, özellikle Tuareg topluluklarına yönelik olduğu belirtiliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Bellingcat'ın raporuna göre, Mali ordusuna bağlı birliklerin yanı sıra, Rusya merkezli Wagner Grubu'na atfedilen paralı askerlerin de bölgede faaliyet gösterdiği biliniyor. Görüntülerde, Şahid-136 olarak bilinen ve İran yapımı olduğu ifade edilen İHA'ların, hedeflerini imha etmek üzere dalışa geçtiği anlar kaydedilmiş. Bu İHA'lar, savaş başlığı taşıyan ve hedefe çarparak patlayan 'kamikaze' özellikleriyle öne çıkıyor. Bellingcat'ın analizi, saldırıların koordinasyonunun ve kullanılan ekipmanın, bölgedeki devlet dışı aktörlerin kapasitesinin ötesinde olduğuna işaret ediyor. Bu da saldırıların, Mali ordusu veya Wagner Grubu tarafından gerçekleştirildiği ihtimalini güçlendiriyor.
Mali'de 2012'den bu yana süren iç savaş, ülkenin kuzeyinde Tuareg isyancıları ve cihatçı grupların kontrolü ele geçirmesiyle başlamıştı. Fransa'nın 2022'de askerlerini çekmesi ve ülkedeki askeri yönetimin Rusya'ya yakınlaşması, güvenlik boşluğunu daha da derinleştirdi. Son haftalarda, özellikle Menaka bölgesindeki köylere yönelik saldırıların artması, sivil kayıpların çoğalmasına neden oluyor. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, bu yılın başından bu yana yüzlerce sivil hayatını kaybetti.
Bölgesel Etkiler
Bu saldırılar, Sahel bölgesindeki istikrarsızlığın yeni bir boyut kazandığına işaret ediyor. İHA teknolojisinin ordular arasında yaygınlaşması, çatışmaların seyrini değiştiriyor. Özellikle Rusya'nın Ukrayna'da etkin şekilde kullandığı Şahid-136'ların, Afrika'da da benzer şekilde kullanılması, bu teknolojinin küresel yayılımının bir göstergesi. Uzmanlar, bu durumun yerel halk üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını ve bölgedeki sivil toplum örgütlerinin korunmasız kalmasına yol açtığını vurguluyor. Ayrıca, Wagner Grubu'nun Afrika'daki varlığının, doğal kaynakların kontrolünü ve güvenlik hizmetlerini kapsayan geniş bir yelpazede etkili olduğu biliniyor. Bu tür saldırılar, uluslararası toplumun Mali'ye yönelik endişelerini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mali'deki bu gelişmeler, Türk dış politikası ve savunma sanayii açısından dolaylı bir öneme sahiptir. Türkiye, sahip olduğu İHA teknolojisiyle Afrika'da etkin bir oyuncu haline gelmiştir. Bu bağlamda, bölgede İHA kullanımının artması, Türk yapımı İHA'ların ihracat potansiyelini ve etkinliğini de gündeme getirmektedir. Öte yandan, Mali'deki istikrarsızlık, Sahel bölgesindeki göç hareketleri ve terör örgütlerinin varlığı üzerinden Türkiye'yi de etkileyebilecek bir güvenlik riski oluşturmaktadır. Türkiye'nin Afrika politikası çerçevesinde, krizlere askeri çözümden ziyade diplomatik ve insani yaklaşımları teşvik etmesi, bölgesel istikrar için önemli bir katkı sağlayabilir. Bu nedenle, Mali'deki gelişmelerin yakından takip edilmesi, Türk çıkarları açısından değerlidir.
