ABD'nin kuzeydoğusundaki ağırlıklı olarak Demokrat Parti yanlısı Maine eyaleti, Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Nebraska'nın 2028 başkanlık seçimleri için Seçici Kurul oylarını dağıtma yöntemini değiştirmesi halinde misilleme yapmakla tehdit ediyor. Maine Demokrat Partisi yetkilileri, Nebraska'nın olası bir hamlesine karşı eyaletlerindeki Seçici Kurul sistemini benzer şekilde değiştirerek karşılık vereceklerini açıkladı. Bu hamle, ABD siyasetinde seçim sistemine yönelik tartışmaları alevlendirirken, iki partili dengeleri de etkileyebilir. Maine ve Nebraska, Seçici Kurul oylarını eyalet genelinde değil, kongre bölgelerine göre dağıtan iki eyalet konumunda. Nebraska'da Cumhuriyetçiler, bu sistemi eyalet genelinde 'kazanan hepsini alır' modeline dönüştürmek için çalışmalar yürütüyor.
Gelişmenin Arka Planı: Seçici Kurul'un İki İstisnası
ABD'de başkanlık seçimlerinde kullanılan Seçici Kurul sistemi, her eyaletin nüfusuna göre belirlenen seçici sayısı üzerinden işliyor. 48 eyalet ve Washington DC, Seçici Kurul oylarının tamamını eyalet genelinde en çok oyu alan adaya verirken, Maine ve Nebraska bu kuralın iki istisnasını oluşturuyor. Bu iki eyalet, Seçici Kurul oylarını kongre bölgelerine göre dağıtıyor: Her kongre bölgesinde en çok oyu alan aday bir seçici kazanırken, eyalet genelinde en çok oyu alan aday da iki seçiciyi (senatörlere karşılık gelen) alıyor.
Nebraska'da Cumhuriyetçiler, bu sistemin kendileri aleyhine çalıştığını düşünüyor. Özellikle 2020 seçimlerinde, Omaha çevresindeki 2. Kongre Bölgesi'ni Demokrat aday Joe Biden'ın kazanması, Nebraska'nın Seçici Kurul oylarını paylaşmasına yol açmıştı. Cumhuriyetçiler, eyalet genelinde 'kazanan hepsini alır' modeline geçilmesi halinde, Cumhuriyetçi adayın Nebraska'nın tüm seçici oylarını alabileceğini öngörüyor. Bu değişiklik, özellikle başa baş geçen seçimlerde kritik önem taşıyabilir.
Maine'in Misilleme Tehdidi ve Olası Etkileri
Maine Demokratları, Nebraska'nın sistem değişikliğine aynı yöntemle karşılık vermeyi planlıyor. Maine'de şu anda iki kongre bölgesi bulunuyor: Güneydeki 1. Bölge ağırlıklı olarak Demokrat, kuzeydeki 2. Bölge ise daha rekabetçi ve zaman zaman Cumhuriyetçi adaylara oy veriyor. Eğer Maine de 'kazanan hepsini alır' modeline geçerse, bu durumda eyaletin dört seçici oyunun tamamı (iki senatör ve iki kongre bölgesi) eyalet genelindeki kazanan adaya gidecek. Bu, Demokratlar açısından bir avantaj gibi görünse de, Maine'in 2. Bölgesi'nde Cumhuriyetçilerin kazanma şansını ortadan kaldıracak ve eyaletteki siyasi rekabeti azaltabilecek.
Maine Demokrat Partisi Başkanı Bev Ulen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Nebraska'da yapılacak herhangi bir değişiklik, Maine'in de aynı şekilde karşılık vermesine neden olacaktır. Bu, adil bir seçim sistemi için değil, siyasi oyunlar için atılmış bir adımdır" dedi. Nebraska'da ise Cumhuriyetçi Vali Jim Pillen, sistem değişikliğini destekliyor ve bunun Nebraska seçmenlerinin iradesini daha doğru yansıtacağını savunuyor. Ancak, Nebraska'da değişiklik için eyalet meclisinde üçte iki çoğunluk gerekiyor ve Cumhuriyetçilerin bu çoğunluğa sahip olup olmadığı tartışmalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD seçim sistemindeki değişiklikler küresel siyasi dengeleri etkileyebilir. ABD başkanlık seçimlerinde kullanılan Seçici Kurul sistemi, özellikle başa baş geçen seçimlerde belirleyici oluyor. Nebraska ve Maine'deki olası değişiklikler, Cumhuriyetçi veya Demokrat adayların lehine sonuçlar doğurabilir. Türkiye, ABD ile ikili ilişkilerinde başkanlık seçimlerinin sonuçlarından doğrudan etkileniyor. Bu nedenle, ABD seçim sistemindeki her türlü değişiklik, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde stratejik planlamalar yapmasını gerektirebilir. Ayrıca, bu tartışma, ABD'deki siyasi kutuplaşmanın derinleştiğini ve seçim güvenliği konusundaki endişelerin arttığını gösteriyor. Türkiye, bu süreçte ABD'deki siyasi gelişmeleri yakından takip etmeli ve olası senaryolara karşı hazırlıklı olmalıdır.
