Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Birliği liderlerine yıl sonuna kadar bütçe konusunda anlaşmaları gerektiği uyarısında bulundu. Zirvede yaptığı konuşmada Macron, "Ocak ayından itibaren anlaşmaya varmak için siyasi alan kalmayacak" dedi. Bu açıklama, AB'nin 2021-2027 dönemi için 1.1 trilyon euroluk bütçesi ve 750 milyar euroluk ekonomik canlandırma paketi üzerindeki müzakerelerin kritik bir aşamasında geldi. Macron'un uyarısı, üye ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların sürmesi halinde AB'nin yeni bütçeden yararlanamayacağı ve pandemi sonrası toparlanmanın sekteye uğrayacağı endişesini yansıtıyor.
Bütçe Müzakerelerinde Son Durum
AB liderleri, 17-18 Aralık'ta Brüksel'de yapılacak zirvede bütçe ve canlandırma paketini görüşecek. Ancak Macaristan ve Polonya, hukukun üstünlüğü mekanizması olarak bilinen ve fonların askıya alınmasına olanak tanıyan düzenlemeye karşı çıkıyor. Bu iki ülke, söz konusu mekanizmanın siyasi amaçlarla kullanılabileceğini savunuyor. Diğer üye ülkeler ise hukukun üstünlüğü ilkesinin korunması için bu mekanizmanın şart olduğunu belirtiyor. Macron'un "siyasi alan kalmayacak" ifadesi, 2021 bütçesinin onaylanmaması halinde AB'nin geçici bütçe ile idare etmek zorunda kalacağını ve bunun da birçok programı olumsuz etkileyeceğini ima ediyor.
Fransa Cumhurbaşkanı, ayrıca Brexit sonrası ticaret anlaşması müzakerelerinde de zamanın daraldığını vurguladı. İngiltere ile AB arasındaki görüşmelerde balıkçılık, devlet yardımları ve anlaşmazlık çözümü gibi konularda önemli farklılıklar bulunuyor. Macron, "Her iki konuda da yıl sonuna kadar netice almalıyız" diyerek bütçe ve Brexit müzakerelerinin birbirine bağlı olduğunu belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
AB bütçesi ve canlandırma paketi, sadece üye ülkeler için değil, küresel ekonomi için de büyük önem taşıyor. 750 milyar euroluk paket, pandeminin yol açtığı ekonomik hasarı onarmayı ve yeşil dönüşüm ile dijitalleşmeyi desteklemeyi amaçlıyor. Ancak Macaristan ve Polonya'nın vetosu, paketin uygulanmasını geciktiriyor. Uzmanlar, anlaşmazlığın çözülmemesi halinde AB'nin uluslararası alanda güvenilirliğinin zarar göreceğini ve ekonomik toparlanmanın yavaşlayacağını belirtiyor.
Öte yandan, ABD'de göreve başlayacak Joe Biden yönetimi, AB ile ilişkileri yeniden canlandırmak istiyor. Ancak AB'nin kendi içinde bütçe krizini çözememesi, transatlantik ilişkilerde de sorun yaratabilir. Macron'un uyarısı, AB'nin küresel aktör olarak etkinliğini koruması için bir an önce karar alması gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin bütçe ve canlandırma paketinde yaşanan gecikme, Türkiye'yi doğrudan etkilememekle birlikte, AB'nin ekonomik istikrarı ve karar alma kapasitesi Türkiye-AB ilişkileri açısından dolaylı sonuçlar doğurabilir. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve vize serbestisi gibi konularda müzakereler yürütüyor. AB'nin iç sorunlarını çözememesi, bu süreçleri yavaşlatabilir. Ayrıca, AB'nin ekonomik toparlanma paketi, Türkiye'nin ihracat ve yatırım ortamını da etkileyebilir. Türkiye, AB'nin istikrarlı ve öngörülebilir bir bütçeye sahip olmasından yanadır.
