Macaristan Merkez Bankası (MNB), enflasyonun son on yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından politika faizini 100 baz puan daha düşürerek yüzde 10’a çekti. Böylece üst üste üçüncü kez faiz indirimine giden banka, ekonomiyi canlandırmayı hedefliyor. Yetkililer, enflasyondaki düşüşün devam etmesi halinde faiz indirimlerinin sürebileceğini belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Macaristan, geçen yıl yüzde 25’in üzerine çıkan enflasyonu dizginlemek için agresif bir parasal sıkılaştırma dönemine girmişti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası enerji fiyatlarındaki artış, ülkede fiyat istikrarını bozmuştu. Avrupa Birliği fonlarının dondurulması da ekonomiyi zorlayan bir diğer faktör olmuştu.
Ancak son aylarda enflasyon beklenenden hızlı düşüş gösterdi. Ağustos ayında yıllık enflasyon yüzde 16,4’e gerilerken, gıda fiyatlarındaki yavaşlama ve enerji maliyetlerindeki normalleşme bu düşüşte etkili oldu. Merkez Bankası, döviz kurundaki istikrar ve dış talepteki toparlanma sinyallerini de göz önünde bulundurarak faiz indirimine devam etme kararı aldı.
Uzmanlar, MNB’nin bu hamlesinin piyasalarda olumlu karşılandığını ancak enflasyonun hedefin hâlâ üzerinde olduğunu hatırlatıyor. Merkez bankası yetkilileri, yıl sonunda enflasyonun tek haneli rakamlara gerilemesini beklediklerini açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Macaristan’ın faiz indirimi, Orta Avrupa’da diğer merkez bankaları için de örnek teşkil edebilir. Polonya ve Çekya da benzer zorluklarla karşı karşıya ve enflasyondaki düşüşe paralel olarak faiz oranlarını gözden geçiriyor. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırım döngüsünü sonlandırmaya yaklaşması, bu ülkelerin elini rahatlatıyor.
Küresel piyasalarda risk iştahının artması ve gelişmekte olan ülkelere sermaye akışının hızlanması, Macaristan’ın faiz indirimini destekleyen bir diğer faktör. Ancak jeopolitik riskler ve küresel ticaretteki yavaşlama, bu olumlu tabloyu gölgeleyebilir. Rusya-Ukrayna savaşının sürmesi, enerji fiyatları üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Macaristan’ın faiz indirimi, enflasyonla mücadelede faiz artırımına devam eden Türkiye’nin aksine, dezenflasyon sürecine girmiş ülkelerde merkez bankalarının politika alanını genişlettiğini gösteriyor. Türkiye ile benzer yüksek enflasyon sorunu yaşamış olmasına rağmen Macaristan’ın bu süreçteki başarısı, dikkat çekici bir örnek. Türkiye’nin yüksek faiz politikası sonrası enflasyonda düşüş beklenirken, Macaristan örneği parasal sıkılaştırmanın zamanla fiyat istikrarını sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Ancak Türkiye’nin farklı yapısal sorunları, örneğin döviz kuru geçişkenliği ve cari açık, bu karşılaştırmayı sınırlandırıyor. Macaristan’daki gelişmeler, küresel piyasalarda risk iştahını artırarak gelişmekte olan ülkelere yönelik fon akışını olumlu etkileyebilir; bu da Türkiye gibi dış finansman ihtiyacı olan ülkeler için dolaylı faydalar sağlayabilir.
