İsrail'in Lübnan'a yönelik hava saldırılarında can kaybı 3 bin 783'e yükseldi. Middle East Eye'ın canlı blogunda yer alan son verilere göre, saldırılarda yaralı sayısı 15 bin 500'ü aştı. Saldırıların yoğunlaştığı güney bölgelerde sivil altyapı hedef alınırken, binlerce Lübnanlı evlerini terk etmek zorunda kaldı. Birleşmiş Milletler, çatışmaların bölgesel istikrarı tehdit ettiğini belirtirken, uluslararası toplum ateşkes çağrılarını yineliyor.
Gelişmelerin arka planı: Saldırılar neden yoğunlaştı?
İsrail, 7 Ekim 2023'te başlayan Hamas-İsrail savaşının ardından Lübnan Hizbullahı'na yönelik operasyonlarını artırmıştı. Özellikle son haftalarda hava saldırılarının şiddeti arttı ve başkent Beyrut'un güney banliyölerindeki Hizbullah hedefleri vuruldu. İsrail ordusu, saldırıların Hizbullah'ın sınır ötesi füze kapasitesini hedef aldığını ancak Lübnan hükümeti, çoğu kaybın sivil olduğunu belirtiyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ölenlerin en az 600'ü çocuk ve kadınlardan oluşuyor. Ülke genelinde 1,2 milyon kişinin yerinden edildiği tahmin ediliyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Lübnan'daki insani durumun "felaket" boyutuna ulaştığını ve acil yardım çağrıları yapıldığını duyurdu.
Bölgesel boyut: İran-İsrail gerilimi ve uluslararası tepkiler
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, İran ile İsrail arasındaki bölgesel gerilimi de tırmandırıyor. İran destekli Hizbullah, İsrail'e roket atışlarını sürdürürken, Suriye üzerinden silah sevkiyatı yapıldığı iddia ediliyor. ABD, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini ancak sivil kayıpların azaltılması için "ölçülü" olunması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "Lübnan'da savaş, tüm bölgeyi ateşe atar" uyarısı yaptı.
Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ateşkes kararı çıkması için girişimlerde bulunurken, Çin de taraflara itidal çağrısı yaptı. Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı, İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek acil toplantı talep etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini ve sivil kayıpların kabul edilemez olduğunu belirtiyor. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Lübnan'ın egemenliğine saygı duyulmalı ve şiddet derhal durdurulmalıdır" denildi. Türkiye, ayrıca bölgede yeni bir insani krize neden olacak bu saldırıların, Suriye'den sonra Türkiye'ye yeni bir mülteci dalgası getirebileceği endişesini taşıyor. Ankara, diplomatik kanalları kullanarak ateşkes sağlanması için çaba gösteriyor ancak İran destekli grupların çatışmaya aktif katılımı, gerilimin daha da tırmanmasına neden olabilir.
