Lübnan ve Suriye, önümüzdeki aylarda on yıllardır yürürlükte olan ticaret anlaşmalarını revize etmeye başlayarak, 2024 yılında Suriyeli lider Beşşar Esad'ın devrilmesinin ardından ekonomik ilişkilerini yeniden canlandıracak. Lübnan Ekonomi Bakanı, Perşembe günü Reuters'a yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki ticari bağların sıfırdan ele alınacağını ve yeni bir dönemin başlatılacağını duyurdu.
Anlaşmaların revizyonu ve yeni dönem
Lübnan Ekonomi Bakanı, iki ülke arasındaki mevcut ticaret anlaşmalarının çoğunun 1950'ler ve 1960'lara dayandığını ve günümüz ekonomik gerçeklerini yansıtmadığını belirtti. Bakan, "Bu anlaşmalar, modern ticaret dinamiklerine uygun değil. Her iki ülke de savaş ve krizlerden geçti. Şimdi, karşılıklı çıkarlara dayalı, daha adil ve sürdürülebilir bir ticaret sistemi kurmak istiyoruz" dedi.
Yeni anlaşmaların kapsamı, tarım ürünlerinden sanayi mallarına, hizmet ticaretinden yatırım teşviklerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayacak. Ayrıca, gümrük vergilerinin yeniden düzenlenmesi, sınır geçişlerinin kolaylaştırılması ve ticaretin önündeki bürokratik engellerin kaldırılması da gündemde.
Suriye tarafından da yapılan açıklamalarda, Lübnan ile ticari ilişkilerin güçlendirilmesinin, savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinde kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Suriye Geçici Hükümeti yetkilileri, Lübnan limanlarının Suriye'nin dış ticaretinde oynadığı kilit rolün yeniden canlandırılması gerektiğini ifade ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, bölgesel ticaret dengelerini de etkileme potansiyeli taşıyor. Lübnan ve Suriye arasındaki ticaretin canlanması, özellikle Ürdün ve Irak gibi komşu ülkelerle olan ticari bağlantıları da güçlendirebilir. Bölgedeki istikrarsızlık ve savaşlar nedeniyle sekteye uğrayan tarihi ticaret yollarının yeniden açılması, Orta Doğu ekonomik entegrasyonuna katkı sağlayabilir.
Uluslararası toplum da bu girişimi yakından takip ediyor. ABD ve AB, Suriye'deki rejim değişikliğinin ardından uygulanan yaptırımların kademeli olarak hafifletilmesi konusunda işaretler vermişti. Lübnan-Suriye ticaret anlaşmalarının revize edilmesi, bu yaptırımların kaldırılması sürecini hızlandırabilir. Ancak, Batılı ülkeler, yeni düzenlemelerin şeffaf ve demokratik bir çerçevede yürütülmesi konusunda uyarılarda bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye ve Lübnan arasındaki ticari ilişkilerin yeniden yapılandırılmasını, bölgesel istikrar ve ekonomik kalkınma açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriyor. Özellikle Suriye'nin yeniden inşasında Türk müteahhitlik firmaları ve ihracatçıları için yeni fırsatlar doğabilir. Aynı zamanda, Lübnan ve Suriye arasındaki ticaretin artması, Türkiye'nin bölge ülkeleriyle olan ticari bağlarına da olumlu yansıyabilir. Ancak, bu sürecin, PKK/YPG gibi terör örgütlerinin ticari faaliyetlerinden arındırılmış bir şekilde ilerlemesi, Türkiye'nin güvenlik endişeleri açısından kritik önem taşıyor. Ankara, bölgedeki tüm ekonomik girişimlerin terörle mücadele ve güvenlik politikalarıyla uyumlu olmasını bekliyor.
