Lübnan, Türkiye ile İsrail arasında giderek tırmanan gerilimde yeni bir kriz noktası olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Türkiye'nin güvenliği Beyrut'ta başlar" sözleriyle sert bir uyarıda bulunması, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi oldu. Bu açıklama, son aylarda Gazze'deki çatışmalar, Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetleri ve bölgesel güç mücadelesiyle zaten gergin olan bağları daha da germiş durumda.
Gelişmenin arka planı
Türkiye ile İsrail arasındaki gerginlik, 7 Ekim 2023'te başlayan Hamas-İsrail savaşıyla yeni bir boyut kazandı. Ankara, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını sert bir dille eleştirirken, İsrail de Türkiye'nin Hamas'a verdiği desteği kınadı. İki ülke birbirlerine karşı diplomatik ve ekonomik yaptırımlar uygulamaya başladı. Erdoğan'ın son açıklaması ise bu gerilimi Lübnan'a taşıdı.
Lübnan, İran destekli Hizbullah'ın etkili olduğu bir ülke olarak İsrail için stratejik bir tehdit oluşturuyor. Türkiye'nin Lübnan'a yönelik ilgisi, sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik ve askeri boyutlar da içeriyor. Ankara, Lübnan'da yeniden yapılanma projelerine destek verirken, Beyrut yönetimiyle yakın diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Türkiye-İsrail geriliminin Lübnan'a sıçraması, bölgedeki dengeleri yeniden şekillendirebilir. Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı, iki ülkeyi karşı karşıya getiren başlıca konulardan biri. Türkiye, Libya ile yaptığı deniz yetki alanı anlaşmasıyla İsrail'in enerji projelerine karşı çıkarken, İsrail de Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile ittifakını güçlendiriyor.
Öte yandan, Lübnan'daki istikrarsızlık, İran'ın bölgedeki nüfuzunu artırmasına yol açabilir. Türkiye, Hizbullah'ın İran'a yakınlığına rağmen Lübnan'da dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Ancak Erdoğan'ın son çıkışı, Ankara'nın İsrail karşısında daha sert bir tutum alacağının sinyali olarak yorumlanıyor.
ABD ve Avrupa Birliği, tarafları itidal çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler de bölgesel bir çatışmanın önlenmesi için devreye girmeye çalışıyor. Lübnan'ın zaten kırılgan olan ekonomisi ve siyasi yapısı, yeni bir krizi kaldıracak durumda değil. Bu nedenle, Türkiye-İsrail geriliminin Lübnan'a yansıması, sadece iki ülke için değil, tüm bölge için ciddi sonuçlar doğurabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikasının Doğu Akdeniz'deki aktif rolünü ve İsrail'e karşı sertleşen tutumunu yansıtıyor. Erdoğan'ın Lübnan vurgusu, Türkiye'nin bölgesel nüfuz alanını genişletme ve İsrail'i kuşatma stratejisi olarak okunabilir. Ancak bu hamle, Türkiye'yi ABD ve AB ile daha da karşı karşıya getirebilir. Lübnan'ın kırılgan yapısı, Türkiye'nin müdahalesinin geri teperek bölgesel bir çatışmayı tetikleme riskini taşıyor. Ankara, bu politikayı sürdürürken hem diplomatik maliyetleri hem de güvenlik risklerini dikkatle hesaplamak zorunda.
