Lübnan ordusu, İsrail ile Lübnan arasında varılan sınır anlaşması çerçevesinde güney bölgelerine konuşlanmaya başladı. Beyrut yönetimi, askeri birliklerin Lübnan'ın güneyine sevk edilmesi emrini verdiğini duyurdu. Bu gelişme, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geleceği kritik bir zirve öncesinde gerçekleşiyor. Avn'ın, dört günlük Washington ziyaretinin son gününde yapılacak görüşmede, sınır anlaşmasının uygulanması, güvenlik işbirliği ve bölgesel istikrar konularını ele alması bekleniyor. Lübnan ordusunun bu hamlesi, İsrail ile Lübnan arasında yıllardır süren sınır gerginliğini sona erdirme yolunda atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Anlaşmanın detayları ve Lübnan'ın güney konuşlanması
İsrail ile Lübnan arasında varılan anlaşma, iki ülke arasındaki kara sınırının belirlenmesini ve Lübnan'ın güneyinde uzun süredir devam eden gerginliğin sona erdirilmesini amaçlıyor. Anlaşma kapsamında Lübnan ordusu, İsrail sınırına yakın bölgelere konuşlanarak, bölgedeki yasa dışı silahlı grupların faaliyetlerini engelleyecek. Lübnan hükümeti, ordunun bu konuşlanmasıyla egemenliğini güneyde tam olarak tesis etmeyi hedefliyor. Askeri kaynaklara göre, konuşlanma sürecinin birkaç hafta içinde tamamlanması planlanıyor. Bu süreçte Lübnan ordusu, Birleşmiş Milşetler Geçici Gücü (UNIFIL) ile koordineli çalışacak. Lübnan'ın güneyi, 2006'daki İsrail-Lübnan savaşından bu yana Hizbullah'ın etkisi altında bulunuyor ve bu durum Lübnan devletinin otoritesini zayıflatıyordu. Anlaşma, aynı zamanda Lübnan'ın deniz sınırlarını da kapsıyor ve ülkenin doğal gaz kaynaklarının işletilmesine olanak tanıyor. Bu sayede Lübnan, ekonomik krizle mücadele ederken yeni gelir kaynaklarına kavuşmayı umuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail ile Lübnan arasındaki bu anlaşma, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve bölgesel güç dengeleri açısından kritik önem taşıyor. Anlaşma, İsrail'in kuzey sınırında istikrar sağlarken, Lübnan'ın uluslararası toplumla ilişkilerini yeniden şekillendiriyor. ABD'nin arabuluculuğunda varılan anlaşma, Washington'un bölgedeki etkisini pekiştiriyor ve Trump yönetiminin Orta Doğu politikalarında bir başarı olarak sunuluyor. Öte yandan, anlaşma Hizbullah ve İran tarafından dikkatle izleniyor. İran destekli Hizbullah, anlaşmanın kendisini güney Lübnan'daki askeri varlığını sınırlandırabileceğinden endişe ediyor. Ancak şu ana kadar Hizbullah'tan anlaşmaya karşı doğrudan bir itiraz gelmiş değil. Bölgesel düzeyde, anlaşma Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan gibi aktörler tarafından da yakından takip ediliyor. Özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti bağlamında, Lübnan'ın deniz sahalarının sınırlandırılması, bu ülkelerin çıkarlarını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-Lübnan sınır anlaşması, Doğu Akdeniz'deki enerji denklemlerini değiştirme potansiyeli taşıyor. Türkiye, bölgedeki hidrokarbon kaynaklarının paylaşımı konusunda kendi çıkarlarını korumaya çalışırken, bu anlaşma Lübnan'ın uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmesini teşvik ederek Türkiye'nin tezlerine dolaylı destek sağlayabilir. Ancak anlaşmanın uygulanmasında Hizbullah'ın tavrı ve İran'ın bölgesel nüfuzunun sınırlanıp sınırlanmayacağı, Ankara'nın güvenlik hesaplamalarında önemli bir unsur olacaktır. Türkiye açısından asıl belirleyici faktör, anlaşmanın Doğu Akdeniz'de işbirliğini mi yoksa yeni bir rekabet alanını mı açacağıdır.
