Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in ülkeye yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 798'e yükseldiğini duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, saldırılarda en az 9 bin 269 kişinin de yaralandığı bildirildi. Açıklamada, saldırıların ağırlıklı olarak Hizbullah'ın kontrolündeki güney bölgeleri ile Bekaa Vadisi'ni hedef aldığı, ancak başkent Beyrut'un güney varoşlarına da hava saldırıları düzenlendiği belirtildi.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Lübnan arasındaki çatışmalar, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırının ardından başlayan Gazze savaşına paralel olarak yoğunlaştı. Hizbullah'ın 8 Ekim 2023'te İsrail'in kuzeyine açtığı roket ateşiyle başlayan sınır çatışmaları, zamanla karşılıklı topçu atışlarına dönüştü. İsrail ordusu, Eylül 2024'te Lübnan'a yönelik kapsamlı bir kara harekâtı başlattı ve hava saldırılarını önemli ölçüde artırdı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, İsrail'in Lübnan'da sivil altyapıya yönelik saldırılarını kınarken, Uluslararası Kızılhaç Komitesi saldırılarda sağlık tesisleri, okullar ve sivil yerleşim alanlarının da vurulduğunu doğruladı. Lübnan hükümeti, ülkede yerinden edilen kişi sayısının 1,2 milyonu aştığını ve bunların büyük bölümünün okul, cami gibi geçici barınma merkezlerinde yaşam mücadelesi verdiğini açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail-Lübnan çatışması, Orta Doğu'da tırmanan gerilimin en sıcak noktalarından biri haline geldi. İsrail'in Lübnan'daki askeri operasyonları, Hizbullah'ı ortadan kaldırma ve kuzey sınırında güvenliği sağlama hedefine yönelik olsa da, bölgesel aktörler tarafından büyük bir endişeyle izleniyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşmemesi için İsrail ve Lübnan hükümeti arasında diplomatik girişimlerde bulunuyor. Avrupa Birliği ise taraflara 'derhal ateşkes' çağrısı yaparken, Arap Birliği olağanüstü toplantısında İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını 'soykırım' olarak nitelendiren bir bildiri yayımladı.
Öte yandan İran, Hizbullah'a verdiği destekle çatışmaların sadece iki ülke arasında kalmayacağının sinyallerini veriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının 'bölgesel bir yangına' yol açabileceği uyarısında bulundu. Rusya ise tarafları itidale davet ederken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin konuyla ilgili bir karar alması için yoğun diplomasi yürütüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Lübnan çatışmasında taraflar arasında arabulucu bir rol üstlenmeye çalışıyor. Dışişleri Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı özellikle sivillerin korunması ve insani ateşkes için yoğun diplomatik temaslarda bulunuyor. Türkiye'nin sınırlarından uzakta olsa da, çatışmaların genişlemesi halinde Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının güvenliği ve bölgesel istikrar doğrudan etkilenecektir. Ayrıca, Lübnan'daki Türk vatandaşlarının tahliyesi ve bölgeye gidecek insani yardımlar için de hazırlıklar sürüyor.
