Lübnan hükümeti, İsrail'in ülkenin güney sınırında 'pilot' bölgeler olarak tanımladığı ve askeri varlığını sürdürdüğü alanlardan derhal çekilmesi talebinde bulundu. Beyrut yönetimi, bu bölgelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini belirterek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne resmi bir şikayette bulundu. Talep, İsrail'in Hizbullah'a yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk gelirken, bölgede gerilim yeniden tırmanma sinyali veriyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail, Lübnan sınırındaki 'pilot' bölgeleri, Hizbullah'ın sınır ötesi saldırılarına karşı erken uyarı ve savunma amaçlı kullandığını açıklamıştı. Ancak Lübnan, bu alanların 2006 ateşkes anlaşmasıyla belirlenen mavi çizginin ihlali olduğunu savunuyor. Beyrut, İsrail'in insansız hava araçları ve keşif balonlarıyla bu bölgeleri sürekli gözetlediğini, bunun da uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguluyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL) yetkilileri, her iki tarafa da itidal çağrısı yaparken, sınırda son haftalarda artan gerginlik endişe yaratıyor.
Lübnan Başbakanı Necib Mikati, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Egemenliğimiz üzerinde herhangi bir pazarlığa izin vermeyeceğiz. İsrail'in bu sözde pilot bölgelerden çekilmesi, bölgesel istikrar için kritik önem taşıyor" ifadelerini kullandı. Öte yandan İsrail Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, söz konusu bölgelerin güvenlik ihtiyaçları nedeniyle kullanıldığı ve uluslararası anlaşmalara aykırı olmadığı savunuldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lübnan'ın BM nezdindeki girişimi, bölgesel güç dengesinde yeni bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. İran destekli Hizbullah'ın Lübnan siyasetindeki etkisi göz önüne alındığında, Beyrut'un bu adımı Tahran'ın bölgesel hedefleriyle de örtüşüyor. Öte yandan ABD ve Fransa, tarafları diyalog çağrısı yaparken, İsrail'in güvenlik kaygılarının dikkate alınması gerektiğini belirtiyor. Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı konusunda da tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde yaşanan bu gelişme, bölgedeki dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'ın İsrail'den 'pilot' bölgelerden çekilme talebi, Türkiye'nin Filistin ve Lübnan konusundaki geleneksel duruşuyla örtüşüyor. Ankara, Birleşmiş Milletler nezdinde Lübnan'ın egemenliğine destek verirken, İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetlerine karşı çıkıyor. Bu durum, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve İsrail'le son yıllarda normalleşme çabaları arasında ince bir denge kurmasını gerektiriyor. Ayrıca, Hizbullah'ın etkin olduğu bir bölgede tırmanan gerginlik, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik çıkarlarını da dolaylı olarak etkileyebilir.
