Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü'nün (UNIFIL) görev süresinin uzatılması çağrısında bulunarak, bu gücün varlığının ülkenin güneyindeki istikrara hizmet ettiğini belirtti. Aoun, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda UNIFIL Komutanı Korgeneral Aroldo Lázaro'yu kabulünde yaptığı konuşmada, barış gücünün bölgedeki varlığının birçok açıdan önemli olduğunu ve yerel halkın evlerinde kalmasına yardımcı olduğunu ifade etti. Bu açıklama, İsrail ile Hizbullah arasında 27 Kasım'da yürürlüğe giren ateşkesin ardından, bölgedeki gerginliğin sürdüğü bir dönemde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
UNIFIL, 1978 yılında BM Güvenlik Konseyi'nin 425 sayılı kararıyla kuruldu ve İsrail güçlerinin Lübnan'dan çekilmesini denetlemekle görevlendirildi. 2006 yılındaki İsrail-Hizbullah savaşının ardından 1701 sayılı kararla görev alanı genişletildi ve gücün yetkileri artırıldı. Şu anda yaklaşık 10.500 barış gücü askerinden oluşan UNIFIL, Litani Nehri'nin güneyinde devriye görevi yürütüyor ve Lübnan ordusuyla koordineli çalışıyor.
Cumhurbaşkanı Aoun, görüşmede UNIFIL ile Lübnan ordusu arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekerek, bu ortaklığın bölgede güvenliğin sağlanması ve istikrarın korunmasında kritik bir rol oynadığını vurguladı. Aoun'un çağrısı, UNIFIL'in görev süresinin 31 Ağustos 2024'te sona erecek olması nedeniyle gündeme geldi. BM Güvenlik Konseyi'nin bu süreyi uzatması bekleniyor, ancak bazı üye ülkelerin barış gücünün etkinliğine yönelik eleştirileri bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
UNIFIL'in geleceği, sadece Lübnan için değil, Orta Doğu'nun genel istikrarı açısından da kritik bir öneme sahip. Özellikle İsrail-Hizbullah çatışması, bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıyor. 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşı, Lübnan sınırında da çatışmaların yoğunlaşmasına neden oldu. Hizbullah ile İsrail arasında günlük çatışmalar yaşanırken, ateşkesin kalıcı olması için barış gücünün varlığı büyük önem taşıyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, UNIFIL'in görev süresinin uzatılması için BM Güvenlik Konseyi'ne tavsiyede bulunmayı planlıyor. Ancak, konseydeki bazı daimi üyelerin barış gücü operasyonlarına yönelik bütçe kesintisi baskıları, misyonun geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Öte yandan, İsrail hükümeti UNIFIL'in varlığını zaman zaman eleştirirken, Lübnan hükümeti ve Hizbullah, barış gücünün ülkedeki varlığına genel olarak sıcak bakıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki istikrarın korunmasını kendi güvenliği açısından önemli görmektedir. Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda yaşanan gerilimler, Lübnan'ın istikrarını Türkiye için stratejik bir öneme taşımaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin UNIFIL'e askeri katkısı, barış gücünün etkinliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. Türkiye'nin Lübnan'daki barış sürecine verdiği destek, bölgesel nüfuzunu artırmakta ve Arap ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmektedir. Bu bağlamda, UNIFIL'in görev süresinin uzatılması, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla örtüşmektedir ve Ankara'nın bu yöndeki diplomatik girişimleri, bölgedeki istikrarın sağlanmasına katkı sunmaktadır.
