Birleşik Krallık'ta Restore Britain (Britanya'yı Yeniden Kur) partisinin lideri Rupert Lowe, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Falkland Adaları ihtilafında Arjantin'i desteklemek için talimat verdiği yönündeki haberlerin ardından, ülkesinin hiçbir ülkeye 'koşulsuz' destek borçlu olmadığını açıkladı. Lowe'un bu çıkışı, İngiltere'nin İsrail'e verdiği geleneksel desteği sorgulayan ve Orta Doğu diplomasisinde yeni bir tartışma başlatan bir adım olarak değerlendiriliyor.
Falkland Adaları raporu ve İsrail-Arjantin ilişkileri
İngiltere ile Arjantin arasında 1982'de yaşanan ve yaklaşık 900 kişinin hayatını kaybettiği Falkland Savaşı'ndan bu yana adaların egemenliği konusunda gerilim sürüyor. Arjantin, Falkland Adaları'nı (Malvinas olarak adlandırıyor) kendi toprağı olarak görüyor ve Birleşmiş Milletler nezdinde egemenlik talebini sürdürüyor. İngiltere ise adaların kendi egemenliğinde olduğunu ve ada halkının kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu savunuyor.
Son dönemde ortaya atılan iddialara göre, İsrail Başbakanı Netanyahu, Arjantin'in Falkland Adaları konusundaki tutumunu desteklemek üzere yetkililere talimat verdi. Bu iddia, İsrail'in Latin Amerika'daki diplomatik etkisini artırma çabasının bir parçası olarak yorumlanıyor. İsrail'in Arjantin'e yakınlaşması, bölgedeki ticari ve stratejik ilişkilerini güçlendirme amacı taşıyor. Ancak bu durum, İngiltere gibi müttefik bir ülkenin hassas olduğu bir konuda İsrail'in tavrının sorgulanmasına yol açtı.
Rupert Lowe, yaptığı açıklamada, "İngiltere'nin hiçbir ülkeye koşulsuz destek borcu yoktur" diyerek, dış politikada karşılıklılık ve ulusal çıkar vurgusu yaptı. Lowe, İsrail'in rapor edilen tavrını doğrudan kınamaktan kaçınsa da, Birleşik Krallık'ın müttefiklerinden beklentilerinin net olması gerektiğini belirtti. Bu açıklama, İngiltere'de İsrail'e verilen desteğin geniş kesimlerde sorgulanmaya başladığını gösteriyor.
İngiltere'nin İsrail politikası ve iç siyaset
Birleşik Krallık, uzun yıllardır İsrail'in en önemli Batılı müttefiklerinden biri olarak görülüyor. Ancak son yıllarda, özellikle İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları ve yerleşim politikaları nedeniyle İngiliz kamuoyunda ve parlamentoda eleştiriler artmış durumda. İşçi Partisi iktidarı döneminde de İsrail'e yönelik eleştiriler zaman zaman yükselmiş, ancak hükümet düzeyinde köklü bir politika değişikliği yaşanmamıştı.
Restore Britain partisi, göçmen karşıtı ve Avrupa Birliği'nden ayrılma yanlısı çizgisiyle bilinen bir siyasi oluşum. Rupert Lowe'un açıklamaları, partisinin dış politika vizyonunu yansıtması açısından önemli. Lowe, İngiltere'nin uluslararası ilişkilerde daha bağımsız ve çıkarcı bir çizgi izlemesi gerektiğini savunuyor. Bu bağlamda, İsrail'e verilen desteğin de sorgulanması gerektiğini ima ediyor.
İsrail'in Falkland Adaları konusundaki tutumu, İngiltere-İsrail ilişkilerinde nadiren gündeme gelen bir konu. Falkland Adaları, İngiltere için ulusal egemenlik ve onur meselesi olarak görülüyor. İsrail'in bu konuda Arjantin'e destek vermesi, İngiliz kamuoyunda tepkiyle karşılanabilir. Ancak şu ana kadar İngiliz hükümetinden resmi bir açıklama gelmedi. Dışişleri Bakanlığı'nın konuya ilişkin bir değerlendirme yapıp yapmayacağı merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu ve Latin Amerika'daki diplomatik dengeleri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. İsrail'in Falkland Adaları gibi hassas bir konuda Arjantin'i desteklemesi, İsrail'in bölgesel müttefiklik ilişkilerinde pragmatik davranabildiğini gösteriyor. Türkiye, Filistin meselesinde İsrail'e yönelik eleştirel tutumunu sürdürürken, İngiltere iç siyasetinde İsrail'e yönelik sorgulamaların artması, Ankara'nın uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik baskıyı artırma çabalarına dolaylı bir destek sağlayabilir. Ayrıca, İngiltere'nin İsrail'e koşulsuz destek vermemesi gerektiği yönündeki söylemler, Türkiye'nin savunduğu 'dengeli ve ilkeli' dış politika anlayışıyla örtüşüyor. Ancak bu tür açıklamaların İngiliz hükümet politikasına ne ölçüde yansıyacağı belirsiz.
