ABD Senatörü Lindsey Graham'ın ölümü, Ukrayna'nın eski Başkan Donald Trump yönetiminde etkili bir müttefikini kaybetmesine neden oldu. Graham, Ukrayna'ya askeri yardım sağlanması konusunda Trump’ı ikna etmeye çalışan önemli bir isimdi. Senatörün vefatı, Kiev'in Batılı müttefiklerinden acil silah ve mühimmat taleplerini yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Graham'ın ölümüyle ilgili taziye mesajı yayınlayarak, "Onun desteği olmadan ülkemizin bugünkü direnişini sürdürmesi çok daha zor olurdu" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
Lindsey Graham, Cumhuriyetçi Parti içinde Ukrayna'ya verdiği sürekli destekle tanınıyordu. 2022'de Rusya'nın geniş çaplı işgalinin başlamasının ardından, Graham Kiev'i ziyaret eden ilk ABD'li senatörlerden olmuş ve Ukrayna'nın NATO'ya katılımı için lobi faaliyetleri yürütmüştü. Trump yönetimi sırasında, özellikle 2019'daki Ukrayna yardım skandalı (Trump'ın Zelenskiy'den Joe Biden hakkında soruşturma talep ettiği iddiası) sonrasında Graham, Ukrayna'ya yönelik askeri yardımın kesintisiz devam etmesi için çaba göstermişti. Senatör, 2024 başlarında Kongre'deki 60 milyar dolarlık Ukrayna yardım paketinin onaylanması için de kritik rol oynamıştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Graham'ın ölümü, ABD'de Ukrayna yanlısı Cumhuriyetçi seslerin zayıflaması anlamına geliyor. Özellikle Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde, Ukrayna'ya yardımın azaltılabileceği endişeleri artıyor. Avrupa ülkeleri ise ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin süreceğine dair garantiler arıyor. Rusya, Graham'ın ölümünü "Batı'nın Ukrayna macerasının çöküşü" olarak yorumlarken, Ukrayna acil olarak hava savunma sistemleri ve topçu mühimmatı talep ediyor. Bu kayıp, Kiev'in Batı kamuoyundaki etkili savunuculardan birini daha yitirmesi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında arabuluculuk rolü üstlenirken, ABD'deki bu tür siyasi değişiklikler Ankara'nın denge politikasını etkileyebilir. Graham'ın Ukrayna'ya verdiği destek, ABD'nin Karadeniz'deki varlığını güçlendirmişti. Onun kaybı, Ukrayna'nın elini zayıflatabilir ve Rusya'nın bölgede daha agresif davranmasına yol açabilir. Türkiye, hem Ukrayna'ya insansız hava aracı satışı hem de Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazları yönetirken, bu gelişme Ankara'nın Karadeniz güvenliği hesaplarını yeniden yapmasını gerektirebilir. Ayrıca, Trump'ın olası dönüşü öncesinde Türkiye-ABD ilişkilerindeki belirsizlik artıyor.
