Trablus'ta yüzlerce Libyalı gösterici, Perşembe günü Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı'nın (UNHCR) başkentteki ofisini ablukaya alarak, Avrupa'ya geçmek veya iş bulmak için Libya'ya gelen göçmenlere karşı protesto düzenledi. Göstericiler, ülkedeki yabancı varlığının ve göç akınının ekonomik sıkıntıları derinleştirdiğini savundu. UNHCR ofisinin önünde toplanan kalabalık, 'Göçmenler defolsun' sloganları atarken, ajansın şehrin farklı noktalarındaki lojistik merkezleri de protestoların hedefi oldu. Libya Emniyet Müdürlüğü, güvenlik gerekçesiyle ofise giden yolları trafiğe kapatırken, UNHCR yetkilileri durumu yakından izlediklerini ve çalışanların güvenliği için önlem aldıklarını duyurdu.
Protestoların Arka Planı ve Göç Krizi
Libya, son yıllarda özellikle Sahra Altı Afrika'dan gelen binlerce göçmenin Avrupa yolculuğunda kullandığı ana geçiş noktalarından biri haline geldi. Ülkedeki istikrarsızlık ve iç savaş ortamı, insan kaçakçılığı ağlarının güçlenmesine neden oldu. Göçmenler genellikle Akdeniz'i geçmek için riskli botlara binmek zorunda kalırken, Libya sahil güvenliği Avrupa Birliği'nin desteğiyle birçok tekneyi geri çeviriyor. Ancak bu durum, Libya'da mahsur kalan göçmen sayısını artırıyor. Ülkede yaklaşık 700 bin göçmenin bulunduğu tahmin edilirken, UNHCR bünyesinde kayıtlı 77 bin sığınmacı var. Yerel halk, artan yabancı nüfusun işsizlik, konut krizi ve sağlık hizmetlerindeki yükü artırdığını dile getiriyor. Protestocular, hükümetin göç konusunda daha sert tedbirler almasını talep ederken, bazı gruplar göçmenlerin zorla sınır dışı edilmesini istiyor. Libya İçişleri Bakanlığı ise göçmenlerin ülkeden çıkarılması için bir plan üzerinde çalıştığını ancak uluslararası hukuka uygun hareket etmek zorunda olduklarını belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyutuyla Göçmen Meselesi
Libya'daki göçmen protestoları, sadece ülkeye özgü bir durum değil; aynı zamanda Avrupa'nın göç politikalarının bir yansıması. AB, Libya sınır güvenliğini artırmak için milyonlarca avro yardım yaparken, insan hakları örgütleri bu fonların göçmenlerin kötü muameleye maruz kalmasına yol açtığını iddia ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2023 yılında Akdeniz'de 3 bin 700'den fazla göçmen hayatını kaybetti. Libya'da ise göçmenlerin çoğu, resmi olmayan gözaltı merkezlerinde insanlık dışı koşullarda tutuluyor. Perşembe günkü protesto, Libya'da göçmen karşıtı duyguların yükseldiğini ve bu durumun siyasi istikrarsızlıkla birleşerek daha büyük bir krize dönüşebileceğini gösteriyor. Libya'nın doğusundaki Tobruk hükümeti de göçmenlerin kontrollü bir şekilde sınır dışı edilmesini savunurken, uluslararası toplumun bu konuda hassas davranması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz'deki göç rotalarının kilit ülkelerinden biri olarak Libya'daki gelişmeleri yakından izliyor. Türkiye'nin Libya'da askeri ve diplomatik varlığı bulunurken, ülkedeki istikrarsızlık doğrudan Doğu Akdeniz güvenliğini etkiliyor. Göçmen akınlarının kontrolü, Türkiye ile AB arasındaki gerilimi artırabilir. Ayrıca, Libya'daki göçmen karşıtı protestoların Türkiye'deki Suriyeli mültecilere karşı olumsuz bir söyleme ilham vermesi riski bulunuyor. Ankara, Libya'daki meşru hükümetle işbirliği yaparak hem insani krizin yönetilmesine hem de bölgesel istikrara katkıda bulunmayı hedefliyor.
