ABD'de bir araya gelen LGBTQ+ hakları aktivistleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ülkeye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Türkiye'deki LGBTQ+ bireylere yönelik artan baskıyı protesto etti. Eylemciler, "Her zaman burada olacağız" sloganıyla Erdoğan'a seslenerek, Türkiye'deki cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim temelli ayrımcılığa dikkat çekti. Protesto, Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak üzere New York'ta bulunduğu sırada düzenlendi.
Protestonun Arka Planı
Etkinlik, Türkiye'de son yıllarda LGBTQ+ topluluğuna yönelik artan baskıcı politikaların bir yansıması olarak ABD'deki Türk ve uluslararası aktivistler tarafından organize edildi. Katılımcılar, Erdoğan hükümetinin onur yürüyüşlerini yasaklaması, LGBTQ+ derneklerine yönelik kapatma davaları ve nefret söylemini körükleyen açıklamalarını kınadı. Protestocular, Türkiye'nin uluslararası insan hakları sözleşmelerine bağlı kalması gerektiğini vurguladı.
Son yıllarda Türkiye'de LGBTQ+ bireylere yönelik ayrımcılık ve şiddet olaylarında artış gözlemleniyor. İstanbul Valiliği'nin 2015'ten bu yana onur yürüyüşlerine izin vermemesi, polis müdahaleleri ve gözaltılar, uluslararası insan hakları kuruluşlarının raporlarına yansıdı. 2023'te yapılan seçimlerin ardından iktidarın söylemlerinde LGBTQ+ karşıtı retorik daha da belirginleşti. Muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları, bu durumun anayasal eşitlik ilkesiyle çeliştiğini savunuyor.
ABD'deki protesto, yalnızca Türkiye'deki değil, dünya genelinde yükselen otoriterleşme ve LGBTQ+ haklarına yönelik geri gidişe karşı bir dayanışma mesajı olarak da yorumlandı. Organizatörler, Erdoğan'ın BM kürsüsünde insan hakları vurgusu yapmasını eleştirerek, söylem ve eylem arasındaki tutarsızlığa dikkat çekti.
Uluslararası Boyut ve Tepkiler
Protestoya ABD'li LGBTQ+ örgütleri, insan hakları savunucuları ve Türkiye'den gelen aktivistler katıldı. Eylemciler, pankartlarda Türkçe ve İngilizce mesajlar taşıyarak, Türkiye'deki LGBTQ+ bireylerin yalnız olmadığını gösterdi. Uluslararası Af Örgütü ve Human Rights Watch gibi kuruluşlar, Türkiye'yi LGBTQ+ haklarını korumaya çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak Amerikan yönetiminin insan hakları konusundaki tutumu biliniyor.
Türkiye hükümeti ise protestoları "Türkiye'nin iç işlerine müdahale" olarak nitelendiriyor ve LGBTQ+ haklarını "Batı dayatması" olarak görüyor. İktidara yakın medya, eylemleri küçük ve marjinal bir grup olarak yansıttı. Oysa uluslararası gözlemciler, Türkiye'de LGBTQ+ topluluğunun giderek daha fazla baskı altında olduğunu ve seslerini duyurmakta zorlandığını belirtiyor.
Erdoğan'ın BM ziyareti sırasında yaptığı konuşmada LGBTQ+ haklarına değinmemesi, aktivistlerin tepkisini çeken bir diğer nokta oldu. Ziyaretin ana gündemi, Türkiye'nin Suriye ve Ukrayna politikaları, savunma alımları ve ekonomik işbirliği gibi konulardı. Ancak insan hakları örgütleri, bu tür ziyaretlerin insan hakları ihlallerini gölgelememesi gerektiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Erdoğan'ın ABD ziyaretinde LGBTQ+ protestolarıyla karşılaşması, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde insan hakları dosyasının ne kadar merkezi bir sorun haline geldiğini gösteriyor. ABD ve Avrupa'da kamuoyu baskısı, Türkiye'ye yönelik eleştirilerin sadece dış politika ve savunma alanında değil, iç politikadaki hak ihlalleri üzerinden de şekillendiğini ortaya koyuyor. Bu durum, Türkiye'nin uluslararası imajını zedeleyerek, yabancı yatırım ve ittifak ilişkilerinde dolaylı da olsa olumsuz etki yaratabilir. Ankara'nın bu tür protestoları 'iç işlere müdahale' olarak görmesi, Batı başkentlerinde yeni gerilimlere yol açabilir. Ayrıca, Türkiye'deki LGBTQ+ topluluğunun uluslararası alanda görünürlük kazanması, iç politikada da tartışmaları derinleştirebilir.
