Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Nijer'in başkenti Niamey'de düzenlenen bakanlar düzeyindeki istişarelerde, Sahel Devletleri Konfederasyonu (AES) ile işbirliğini derinleştirme arzusunu dile getirdi. Lavrov, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, Rusya ve Sahel ülkelerinin yeni sömürgeci uygulamalara karşı ortak bir duruş sergilediğini belirtti. Toplantıya Mali, Burkina Faso ve Nijer dışişleri bakanlarının yanı sıra bölgesel yetkililer katıldı.
Gelişmenin arka planı
Sahel Devletleri Konfederasyonu, Eylül 2023'te Mali, Burkina Faso ve Nijer tarafından kuruldu. Bu ülkeler, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu'ndan (ECOWAS) ayrılarak kendi güvenlik ve kalkınma girişimlerini başlatmıştı. Rusya, özellikle Mali ve Burkina Faso'ya askeri danışmanlar ve güvenlik yardımı sağlayarak bölgedeki etkisini artırdı. Lavrov'un ziyareti, Rusya'nın Afrika'daki diplomatik ve ekonomik nüfuzunu genişletme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Görüşmelerde ticaret, enerji ve güvenlik alanlarında işbirliği ele alındı. Lavrov, Rus şirketlerinin bölgedeki yatırımlarını artırmaya hazır olduğunu ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Rusya'nın Sahel bölgesine yönelik ilgisi, Batılı ülkelerin bölgeden çekilmesiyle paralel bir seyir izliyor. Fransa, 2022'de Mali'den, 2023'te ise Burkina Faso ve Nijer'den askerlerini çekmişti. Bu boşluğu Rusya, Wagner grubu aracılığıyla doldurmaya çalışıyor. Sahel Devletleri Konfederasyonu, terörle mücadele ve sınır güvenliği konularında ortak bir askeri güç oluşturmayı hedefliyor. Lavrov'un ziyareti, Rusya'nın bu sürece lojistik ve istihbarat desteği sağlayabileceğinin sinyalini veriyor. Ayrıca, bölgedeki uranyum ve altın madenleri Rusya için stratejik önem taşıyor. Nijer, Avrupa'nın uranyum ihtiyacının önemli bir kısmını karşılıyor ve Rusya bu kaynağa erişimini artırmak istiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, son yıllarda Afrika'da, özellikle Sahel bölgesinde diplomatik ve ekonomik varlığını artırmaktadır. Türkiye, Mali, Burkina Faso ve Nijer ile savunma sanayii işbirliği anlaşmaları imzalamış, insansız hava araçları ve askeri teçhizat tedarik etmiştir. Rusya'nın bölgedeki artan nüfuzu, Türkiye'nin Afrika politikası açısından hem fırsatlar hem de zorluklar sunmaktadır. Bir yandan, Türkiye-Rusya arasındaki pragmatik işbirliği, Libya ve Suriye'de olduğu gibi Sahel'de de devam edebilir. Diğer yandan, Türkiye'nin Batı ile olan bağları ve NATO üyeliği, Rusya ile rekabeti derinleştirebilir. Türkiye, bölgedeki terörle mücadele ve kalkınma projelerinde aktif rol alarak, Rusya'nın askeri odaklı yaklaşımına alternatif bir model sunabilir.
