Latin Amerika'da son dönemde iktidara gelen yeni liderler, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonunun ardından uygulanan izolasyon politikalarını tersine çevirerek İsrail ile ilişkileri yeniden güçlendiriyor. Brezilya, Şili, Kolombiya ve Meksika gibi ülkelerde yaşanan siyasi değişim, bölgede İsrail'e yönelik tutumun yeniden şekillenmesine yol açıyor. Bu ülkelerden bazıları daha önce İsrail ile ticari ve diplomatik bağlarını askıya almış veya büyükelçilerini geri çekmişti. Şimdi ise yeni yönetimler, İsrail ile ekonomik ve güvenlik işbirliğini artırma sinyali veriyor.
Yeni liderler ve politika değişikliği
Latin Amerika'da 2022-2024 yılları arasında yapılan seçimlerde sağ ve merkez sağ eğilimli liderlerin iktidara gelmesi, bölgenin İsrail politikasında belirgin bir dönüşüme işaret ediyor. Brezilya'da Luiz Inácio Lula da Silva'nın yerine gelen yeni yönetim henüz net bir adım atmamış olsa da, özellikle Şili'de Gabriel Boric'in yerine seçilen sağcı lider, İsrail ile ilişkileri normalleştirme sözü verdi. Kolombiya'da Gustavo Petro'nun eleştirel tutumunun ardından, yeni hükümet İsrail ile güvenlik ve teknoloji alanlarında işbirliğini yeniden başlatmayı planlıyor. Meksika'da ise Andrés Manuel López Obrador'un yerine gelen yönetim, İsrail ile diplomatik ilişkileri yeniden tesis etme arayışında.
Bu değişimin arkasında yatan temel nedenler arasında, İsrail'in tarım teknolojileri, siber güvenlik ve su yönetimi alanlarındaki uzmanlığından yararlanma isteği bulunuyor. Ayrıca ABD'nin bölgedeki etkisinin azalması ve Çin'in artan yatırımları, Latin Amerika ülkelerini yeni ortaklıklar aramaya itiyor. İsrail ise özellikle Latin Amerika'da diplomatik ve ekonomik nüfuzunu genişletmek için bu fırsatı değerlendirmek istiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Latin Amerika'nın İsrail ile yakınlaşması, küresel anlamda İsrail'in uluslararası izolasyonunu kırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor. BM Genel Kurulu'nda İsrail aleyhine alınan kararlarda Latin Amerika ülkelerinin oyları belirleyici olmuştu. Şimdi bu ülkelerin tutum değiştirmesi, Filistin yanlısı blokun zayıflamasına yol açabilir. Öte yandan, İsrail'in Latin Amerika'daki varlığı, bölgedeki diğer aktörler olan İran ve Türkiye'nin etkisine karşı bir denge unsuru olarak da değerlendiriliyor. İsrail, özellikle Brezilya ve Arjantin gibi büyük ekonomilerle ticaret anlaşmaları ve savunma işbirlikleri yoluyla bölgedeki konumunu sağlamlaştırmayı hedefliyor.
Ancak bu yakınlaşma, Latin Amerika içinde toplumsal tepkilere de yol açabilir. Bölgede Filistin davasına güçlü bir destek var; sendikalar, sivil toplum örgütleri ve sol partiler İsrail ile ilişkilerin güçlendirilmesine karşı çıkıyor. Yeni liderlerin bu dengeyi nasıl yöneteceği, önümüzdeki dönemde bölgedeki siyasi istikrarı etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Latin Amerika'da son yıllarda ekonomik ve diplomatik varlığını artırmış, özellikle Filistin meselesinde güçlü bir duruş sergilemiştir. Latin Amerika ülkelerinin İsrail ile yakınlaşması, Türkiye'nin bölgedeki Filistin yanlısı politika koalisyonunu zayıflatabilir. Ancak Türkiye'nin Latin Amerika ile ticari ilişkileri ve kültürel bağları, bu ülkelerin İsrail ile işbirliğine rağmen Türkiye ile diyaloğunu sürdürmesini sağlayabilir. Ayrıca İsrail'in bölgede artan etkisi, Türkiye'nin küresel İslami dayanışma söylemini yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. Türkiye, Latin Amerika'daki bu kaymayı dengelemek için bölge ülkeleriyle ikili ilişkilerini güçlendirmeye ve Filistin konusunda uluslararası platformlarda daha aktif bir diplomasi yürütmeye yönelebilir.
