Kraliyet Donanması'na bağlı HMS Duncan ve HMS St Albans destroyerleri ile HMS Severn devriye gemisi, geçen hafta İngiltere'nin egemen sularında ve yakın çevresinde tespit edilen dört Rus gemisini üç gün boyunca radar ve gözlem sistemleriyle takip etti. Rus savaş gemilerinin Kuzey Denizi ve Manş Denizi'nden geçişi sırasında gerçekleştirilen bu operasyon, Birleşik Krallık'ın deniz sınırlarını koruma kararlılığının altını çiziyor.
Gelişmenin Arka Planı
Kraliyet Donanması sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, gemilerin son derece profesyonel bir şekilde izlendiği ve tüm hareketlerin kayıt altına alındığı belirtildi. Söz konusu Rus gemilerinin; bir korvet, bir fırkateyn ve iki yardımcı gemi olduğu öğrenildi. Açıklamada, bu tür karşılaşmaların Rutin bir durum olduğu, ancak İngiltere'nin egemenlik haklarını ve savaş gemilerinin geçiş hakkı kurallarını güvence altına almak için her zaman hazır olduğu vurgulandı.
Savunma Bakanlığı yetkilileri, bu tür operasyonların NATO'nun caydırıcılık stratejisinin bir parçası olduğunu; Rus savaş gemilerinin çoğul zaman uluslararası sularda seyrettiğini, ancak İngiliz karasularına yaklaştıklarında yakın takibe alındıklarını ifade etti. HMS Duncan ve HMS St Albans'ın Type 45 destroyerleri olduğu; HMS Severn'un ise kıyı devriye gemisi olarak görev yaptığı biliniyor. Bu gemiler, son teknoloji radar sistemleri ve komuta-kontrol imkanlarıyla dört Rus gemisini Manş Denizi girişinden Kuzey Denizi'ne kadar geçen sürede kesintisiz izledi.
Rus gemilerinin rotası, Baltık Denizi'nden çıkıp Kuzey Denizi üzerinden Atlantik'e açılma istikametindeydi. Uzmanlar, bu tür geçişlerin Rusya'nın okyanus erişimini güçlendirme çabaları kapsamında arttığını, ancak İngiltere'nin ve NATO'nun bu hareketlere karşı tetikte olduğunu belirtiyor. Geçen yıl da benzer bir olayda HMS Diamond, Rus fırkateynini Karadeniz'de izlemişti; bu sefer operasyonun Kuzey Denizi'nde gerçekleşmesi, Rusya'nın farklı bölgelerdeki varlığının kanıtı olarak değerlendiriliyor.
Kraliyet Donanması yetkilileri, bu takip operasyonunun kuraldışı bir durum olmadığını; yılda ortalama 20-25 kez benzer karşılaşmalar yaşandığını ve her seferinde aynı prosedürlerin uygulandığını açıkladı. Gemiler arasındaki mesafe genellikle birkaç deniz mili olarak korunuyor ve herhangi bir askeri provokasyon yaşanmıyor. Ancak bu olayın, İngiltere'nin deniz güvenliği politikasında kararlılığını sürdürdüğünü gösteren bir hatırlatma olduğu ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Avrupa'nın kuzey sularında Rusya ve NATO arasındaki gerilimin sonut bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırgan politikaları ve Baltık'taki askeri yığınağı, Kuzey Atlantik İttifakı ülkelerinin güvenlik önlemlerini artırmasına neden oldu. İngiltere, bu bağlamda NATO'nun en ön saflarında yer alan ülkelerden biri olarak öne çıkıyor; savunma bütçesini artırırken deniz kuvvetlerini modernize ediyor.
Birleşik Krallık Savunma Bakanı'nın daha önce yaptığı açıklamalarda, Rusya'nın kritik denizaltı kablolarına ve enerji hatlarına yönelik potansiyel tehditlere dikkat çekilmiş, özellikle Kuzey Denizi'ndeki rüzgar santrallerinin ve internet altyapısının korunması gerektiği vurgulanmıştı. Bu nedenle Kraliyet Donanması, bölgede sürekli bir varlık göstererek hem caydırıcılığı hem de kriz anında müdahale kapasitesini sağlamlaştırıyor.
Uzmanlar, Rus gemilerinin bu geçişlerinin uluslararası hukuka uygun olduğunu, ancak yine de psikolojik bir üstünlük kurma amacı taşıdığını belirtiyor. Batılı istihbarat kaynakları, Rus donanmasının son yıllarda daha sık ve daha cesur manevralar yaptığını, İngiltere'nin ise bu tür durumlara karşı eğitimli ve hazırlıklı olduğunu kaydediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz'de Rusya ile NATO arasında benzer gerilimlere sahne olan bir ülke olarak, İngiltere'nin bu tutumunu yakından izliyor. Boğazlar üzerinden geçiş rejimini düzenleyen Montrö Sözleşmesi çerçevesinde hassas bir denge yürüten Türkiye, Kuzey Denizi'ndeki bu tür olayların NATO'nun Rusya'ya karşı ortak tutumunun bir yansıması olduğunu değerlendiriyor. Türkiye'nin deniz sınırlarını koruma konusunda gösterdiği kararlılıkla, İngiltere'nin bu operasyonu arasında paralellikler kurulabilir; ancak Türkiye'nin bağımsız dış politikası, tüm taraflarla diyalog kanallarını açık tutmasını gerektiriyor.
